Commentaar

Stop met wapens leveren aan gênante bondgenoot

Saoedi-Arabië wordt als partner steeds gênanter voor het Westen. Hoogste tijd voor een wapenembargo.

Fokke Obbema
Een sjiitische demonstrant met het portret van Nimr al-Nimr in Basra, Saoedi-Arabië. Beeld REUTERS/Essam Al-Sudani
Een sjiitische demonstrant met het portret van Nimr al-Nimr in Basra, Saoedi-Arabië.Beeld REUTERS/Essam Al-Sudani

De jarenlang toegedekte strijd tussen Iran en Saoedi-Arabië om regionale dominantie in het Midden-Oosten is in alle hevigheid ontbrand, na de dubieuze massa-executie waar de Saoedi's afgelopen weekend toe zijn overgegaan. De internationale gemeenschap heeft die barbaarse daad na oneerlijke processen vrijwel unaniem veroordeeld, maar kan verder alleen maar hopen dat het sjiitische bewind in Teheran en het soennitische koningshuis Riad hun onderlinge conflict niet nog verder laten escaleren.

Van escalatie is al sprake nu Saoedi-Arabië de diplomatieke banden met Iran heeft verbroken. Aanleiding was de bestorming van de ambassade in Teheran en de 'goddelijke wraak' die ayatollah Ali Khamenei verkondigde. Die Iraanse woede viel terug te voeren op het prominentste slachtoffer, de sjiitische geestelijke Nimr al-Nimr. Met het verbreken van de banden met Iran deden de Saoedische autoriteiten het voorkomen alsof de Iraanse reactie erger was dan hun eigen wandaad - niets is minder waar.

Westerse regeringen, alle bondgenoten van Saoedi-Arabië, worden er in een nog lastiger parket door gebracht. De Saoedi's waren altijd al een genante partner, met hun behandeling van vrouwen als tweederangsburgers; met hun executies en lijfstraffen; en met hun imams, die hier het extreem conservatieve wahabisme propageren. Sinds de opkomst van IS valt vooral de gelijkenis op met de Saoedi's. Ook die deinzen niet terug voor onthoofdingen, terwijl hun wahabisme een voedingsbodem vormt voor IS.

Dat het Westen aan deze bondgenoot vasthoudt, valt terug te voeren op de Saoedische positie als leverancier van olie en stabiliteit. Maar de westerse afkeer neemt wel toe: de door Saoedi-Arabië geleide militaire interventie in Jemen met zijn duizenden burgerslachtoffers; de zweepslagen voor een kritische blogger; en de weigering ook maar een enkele vluchteling op te nemen. Daar komt deze wandaad bij. Voor westerse regeringen wordt het steeds moeilijker zich tot verbale veroordelingen te beperken. Op zijn minst moet tot opschorting van wapenleveranties aan het regime in Riad worden besloten. Dat hebben in Nederland D66 en SP al bepleit, maar heeft minister Koenders ontraden. Er is alle reden dat standpunt te herzien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden