Stop met gas en investeer in duurzame Noordzeegrid

Energiebeleid Europa moet minder afhankelijk worden van gasimport uit Rusland. Daarom moet Nederland het roer helemaal omgooien.

Booreiland Noble Ronald Hoope op de Noordzee Beeld anp

Nu vrijwel iedereen het er eindelijk over eens is dat we moeten stoppen met het ongelimiteerd oppompen van Gronings gas, wordt het tijd om te kijken naar de bredere gasstrategie van Nederland.

Die moet Nederland, ook nadat al het Gronings gas is opgepompt, hét knooppunt voor de in- en doorvoer van gas uit bijvoorbeeld Rusland maken.

Al in 2012 schreef de Algemene Rekenkamer in een vernietigend rapport dat deze strategie slecht doordacht is, het publiek belang genegeerd wordt en de toekomstige opbrengsten hoogst onzeker zijn. Ondertussen wordt het idee om onszelf nóg afhankelijker te maken van Russisch gas almaar absurder. Toch blijft het kabinet miljarden pompen in dure gasinfrastructuur. Terwijl er een alternatief is: infrastructuur bouwen die het doorvoeren van schone energie goedkoper maakt.

Toen beleidsmakers en gasindustrie zich ruim tien jaar geleden realiseerden dat de Groningse gasvelden niet onuitputtelijk zijn, bedachten ze een strategie om ook in de toekomst geld te blijven verdienen aan gas. Nederland zou de gasrotonde van Noordwest-Europa moeten worden. Niet alleen borduurde deze strategie voort op het Gronings gas; ook werd ingezet op 'gasdiplomatie' om zo toekomstige gasleveranciers te interesseren voor Nederland als doorvoerhaven.

En dus stuurde de Nederlandse regering een topzware delegatie naar de Olympische Winterspelen in Sotsji. Wie ook regeerde, CDA, D66, PvdA of VVD, de gasrotonde bleef staan. Maar liefst 8,2 miljard heeft de Nederlandse regering ondertussen aan de gasrotonde uitgegeven.

De Nederlandse discussie krijgt deze week een Europese dimensie. De Europese Commissie zoekt steun voor een Energie-unie om Europa minder afhankelijk te maken van energie-import. Een pleidooi voor energiebesparing en duurzame energie hoort daarbij. Echter, zolang de EU-landen volledige zeggenschap over hun energiemix blijven hebben, dreigt de Energie-unie tandeloos te worden. Dan kan Poetin doodeenvoudig lidstaten tegen elkaar uitspelen en met elk een apart energiecontract afsluiten.

De feiten rondom de Energie-unie maken duidelijk dat het huidige energiebeleid onverantwoord is. Jaarlijks importeert de EU voor 100 miljard euro aan Russische olie, 27 procent van de totale Europese gasconsumptie wordt geleverd door Rusland en voor zes lidstaten is Rusland de enige gasleverancier. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek importeerde Nederland in 2013 voor 21 miljard euro aan fossiele energie uit Rusland. Nederland gaat lijnrecht in tegen wat Europees als common sense wordt gezien: investeer in innovatie en de toekomst, maak je minder afhankelijk van Poetin.

Wie de Energie-unie serieus neemt en leert van het Groningse gasdebacle, stopt met de gasrotonde. Er is namelijk een alternatief beschikbaar. Nederland moet zich richten op een internationaal geïntegreerd elektriciteitsnetwerk in de Noordzee, een 'North Sea Grid'.

Door de landen en offshore windparken rondom en op de Noordzee met elkaar te verbinden, creëren we een gigantisch productie- en handelsgebied in duurzame energie. Europa kan dan optimaal profiteren van goedkope hydro-energie uit Noorwegen en het enorme windpotentieel in Schotland. Een Noordzeegrid drukt de prijs van duurzame energie en maakt het financieel aantrekkelijk om windparken op zeer grote afstand van de kust te plaatsen. Net als bij de gasrotonde kan Nederland ook binnen deze strategie als doorvoerland dienen. En het levert nog meer banen op ook.

Een energienetwerk tussen de Noordzeelanden sluit wel aan op het streven naar een Energie-unie. De Europese Commissie vindt het een infrastructureel prioriteitsproject. Onderzoek heeft uitgewezen dat de jaarlijkse Europese baten de eenmalige investeringskosten ruimschoots goedmaken.

Concurreren om onbetrouwbaar Russisch gas of duurzaam samenwerken op de Noordzee? Voor ons is de keuze helder: stop met investeren in de infrastructuur voor gas en richt al je pijlen op het verbinden van duurzame energiebronnen.

Daar hebben we op de lange termijn echt wat aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.