Stop het visieloze gekibbel

Met de Verklaring van Amsterdam wil de Club van Rome de wereld oproepen om in Kopenhagen de laatste kans te pakken.

wouter van dieren

De ministers van Financiën van de EU, in Londen bijeen, konden er niet toe komen om een paar miljard euro vrij te maken die de ontwikkelingslanden eisen om hun klimaatschade te compenseren. Kopenhagen is nu al mislukt, aldus minister Bos.
Zijn collega Cramer van Milieu kwam opgetogen terug uit het overleg met haar Europese collega’s in Luxemburg, waar overeenstemming werd bereikt over het doel om in 2050 de CO2-emissies in Europa met 80 tot 95 procent terug te brengen. Met name de afspraak om de uitstoot van de wereldscheepvaart drastisch aan te pakken, is een mijlpaal. Met emissies van duizend megaton per jaar zijn die twee keer die van de luchtvaart, waar tot nog toe aller aandacht op gericht was.


Ernst

Opmerkelijk is het visieloze gekibbel van het financiële overleg, waar men nog altijd niet de ernst van de situatie in het vizier heeft. Vorige week kwam het lang verwachte Kofi Annan klimaatrapport uit, onder de vlag van het Global Humanitarian Forum, een internationaal gezelschap van prominente politici, wetenschappers en ondernemers.
Het rapport becijfert dat er jaarlijks 300 duizend doden vallen door klimaatschade, een getal dat in twintig jaar oploopt tot een half miljoen. De kosten bedragen nu 100 miljard euro per jaar, dat is in 2030 300 miljard. Zo’n 4 miljard mensen worden vandaag al blootgesteld aan extreme klimaatrisico’s, omdat oogsten mislukken, door jarenlange droogte bronnen en vruchtbare grond verdwijnen en door natuurrampen, zoals orkanen en overstromingen.


Zeespiegel

Binnen het IPCC (het internationale klimaatpanel van de VN) wordt nu gesproken over temperatuurverhogingen niet van 2 graden maar van 4 tot 6 graden tussen 2050 en 2100, een zeespiegelstijging niet van een meter in 2100 maar van 2 tot zelfs 4 meter. Bij 6 graden verbrandt de Amazone en verdrogen de gematigde klimaatzones. Gletsjers smelten weg, en daarmee drogen de grote gletsjerrivieren als de Ganges op, waardoor de landbouw langs de oevers verdwijnt. De frequentie van zware stormen neemt exponentieel toe. Het klimaat wordt over de hele wereld heter, droger, natter en kouder, ofwel extremer. Laaggelegen kustgebieden overstromen. In de oceaan gaat de voedselketen onderuit, omdat de zogenaamde primaire productie van phytoplankton (algen) wordt verstoord door de depositie van te veel CO2, dat verzuring veroorzaakt.


Gorbatsjov

Voorafgaand aan Kopenhagen komt op 26 en 27 oktober de Club van Rome met zijn jaarlijkse congres naar Amsterdam, in aanwezigheid van de Russische oud-president Michael Gorbatsjov, de oervader van de klimaatwetenschap Jim Hansen, de vicevoorzitter van het IPCC Mohan Munasinghe en 750 andere congresdeelnemers. Aan het eind van het tweedaagse treffen moet de Verklaring van Amsterdam worden gepubliceerd, een oproep aan Kopenhagen om de laatste kans te pakken. Nu of nooit.
De Club van Rome is een wereldwijde denktank, beroemd geworden door het rapport Grenzen aan de Groei van 1972. In dat rapport wordt voorspeld dat de wereldsamenleving rond 2050 in elkaar stort door overshoot and collaps. De voedselproductie dendert achteruit door vervuiling en erosie, grondstoffen raken uitgeput, de industriële productie stort in en de wereldbevolking neemt in enkele decennia af tot 1,5 a 2 miljard.


Wereldberoemd

In 1994 en 2004 werden de laatste statistieken verwerkt in het onderliggende model, met ongeveer gelijke uitkomsten. De Club van Rome werd er wereldberoemd mee, het rapport verscheen in 52 talen in een oplage van 13 miljoen en er werden honderdduizenden artikelen over geschreven.
Oud-president Gorbatsjov staat symbool voor verandering. In november 1989, twintig jaar geleden, viel de Berlijnse Muur en stapte de Sovjet-Unie uit zijn isolement, dankzij de door Gorbatsjov ingezette perestrojka en glasnost, wat staat voor opening, vernieuwing, verandering. Gorbatsjov, prominent lid van de Club van Rome, vertelt in zijn biografie hoezeer ook de toenmalige Sovjet-Unie doordrongen was van de grenzen aan de groei, en hoe dat heeft bijgedragen tot de perestrojka.


Overleving

Ook nu gaat het om verandering op die schaal. De secretaris-generaal van de klimaatconferentie in Kopenhagen, de Nederlander Yvo de Boer, heeft opgeroepen tot een Green New Deal, waarbij het financiële beurscasino dat zeer schuldig is aan de vernietiging van de planeet, aan banden wordt gelegd en de economie wordt gestuurd richting overleving. De oude economie is voorbij. Niets minder staat er nu op het spel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden