Opinie

Stop gendergelijkheid en accepteer juist de verschillen

Accepteer de gemiddelde sekseverschillen en lever maatwerk voor individuele behoeftes.

Wie durft zijn nek nog uit te steken en riskeert de stempel van rascist of seksist? Beeld anp

In de jaren '70 geloofde men heilig in de volledige maakbaarheid van mens en samenleving. Een kleine groep sociobiologen die toen al veel wetenschappelijke argumenten had om te veronderstellen dat de wereld toch echt anders in elkaar stak, werd de mond gesnoerd. Menselijk gedrag werd bepaald door cultuur en niet door biologische factoren. Wie daar anders over dacht, werd als een seksist verketterd, wetenschappelijke argumenten of niet.

In de loop der evolutie hebben mannen en vrouwen zich verschillend ontwikkeld, waardoor zij niet alleen in uiterlijk en fysieke prestaties verschillen, maar ook in gedrag en denken. Deze verschillen zijn ontstaan tijdens een lang evolutionair verleden en liggen deels verankerd in onze genen.

Daarnaast zijn er grote verschillen in gevoeligheid voor bepaalde hormonen. Met name het hormoon testosteron is voor een groot deel verantwoordelijk voor het ontstaan van sekseverschillen in vaardigheden, gedrag en interesses. Deze biologische, (dus niet door cultuur bepaalde) verschillen worden ook in wetenschappelijke kringen door niemand meer ontkend.

Wel is er discussie over de omvang van deze verschillen en de wetenschappelijke feiten worden vaak overschreeuwd door een ziekelijke maatschappelijke gelijkheidsdrang. De stelling dat gemiddelde verschillen in interesses en vaardigheden alleen vanuit cultuuraspecten en opvoeding zijn te verklaren mag dan politiek correct zijn, ze mist iedere wetenschappelijke fundering.

De discussie rond meer mannen in het basisonderwijs en op de crèche speelt al jaren. De leidsters en docenten zijn opgeleid volgens het jaren '70-paradigma: er zijn geen aangeboren verschillen tussen jongens en meisjes en ze mogen er ook niet zijn want deze verschillen zijn maatschappelijk ongewenst. Zo worden de jongetjes naar een vrouwelijk referentiekader beoordeeld, minder gewaardeerd en vaker gecorrigeerd. Natuurlijk, jongensgedrag is ongewenst.

Waarom lukt het niet om meer mannen voor de klas te krijgen? De hoogleraren genderstudies Van Essen en Stoker wisten het meteen: 'Mannen zijn statusgevoeliger dan vrouwen en aan kinderopvang en basisschool is een te lage status verbonden.' De tunnelvisie is evident: natuurlijke verschillen in interesses kunnen en mogen niet, dus moet het wat anders zijn. Los daarvan zitten mannen misschien ook niet te wachten op een door sociaal microgeneuzel gedomineerde werkomgeving.

De discussie binnen het onderwijs en de kinderopvang zou dus niet moeten gaan over de meest wenselijke verhouding mannen en vrouwen die hierin werkzaam zijn, maar over wat jongens en meisjes voor specifieke begeleiding, coaching en waardering nodig hebben voor hun verdere ontwikkeling. Als de gemiddelde verschillen tussen jongens en meisjes door docenten worden onderkend en gewaardeerd en in de individuele ontwikkeling van jongens en meisjes maatwerk wordt geleverd, is een disbalans in personele bezetting geen probleem.

De discussie rond meer mannen in het basisonderwijs en op de crèche speelt al jaren. Beeld anp

Dat betekent wel dat gemiddelde sekseverschillen weer volledig maatschappelijk geaccepteerd en gewaardeerd moeten worden. Vervolgens moet nader onderzoek bepalen wat de bandbreedte is van die verschillen in behoeftes en interesses tussen jongens en meisjes is. Dat onderzoek is er niet voor bedoeld om de verschillen tussen vrouwen en mannen weer opnieuw aan te scherpen, maar om maatwerk te leveren voor de individuele behoeftes van jongens en meisjes, want natuurlijk zijn er meisjes die zich jongensachtig gedragen en vice versa. Daarnaast moet het bestaan van gemiddelde sekseverschillen weer een basale plaats krijgen in de onderwijspakketten van de opleidingen voor leerkrachten en kinderopvang.

Dat er op de scholen iets moet gebeuren is duidelijk: jongens dreigen in toenemende mate buiten de boot te vallen op scholen door onderwijsmethoden die te weinig aansluiting op hun belevingswereld hebben. De politiek laat het volledig liggen. Wie durft zijn nek uit te steken? Stel je voor, in deze tijd waarin het lukraak plakken van labels als seksist en racist verheven is tot volkssport nummer 1. Er is meer eer te behalen aan het slechten van vermeende glazen plafonds dan aan het ontwerpen van een rechtvaardiger systeem voor een groep maatschappelijk onaangepaste, maar zich overigens natuurlijk gedragende en van goede wil zijnde jongens. Politiek correcter en veiliger.

Maar gaat het nu om gedwongen gelijkheid of om een beleid waarin ieder individu zich naar eigen voldoening en in volledige vrijheid optimaal kan ontwikkelen? Een politiek correct beleid is het bieden van maatwerk, het respecteren van aanwezige, genetisch verankerde verschillen en het creëren van gelijke kansen en optimale keuzevrijheid voor iedereen.

Auteur Alewijn Brouwer is gedragsbioloog.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden