Stop eens met blanke man te stereotyperen

Het extreem benadrukken van de door activisten beleefde tegenstelling tussen 'zwart' en 'wit' slaat de discussie dood en versterkt de spanningen. Dat schrijven Zouhair Saddiki (filosoof en actief voor D66) en Ewout Klei (politiek historicus), in onderstaand opiniestuk.

Minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken tijdens het startsein voor een campagne tegen arbeidsmarktdiscriminatie.Beeld anp

Als gevolg van de controverse over Zwarte Piet wordt er tegenwoordig extra fel gediscussieerd over racisme, discriminatie en de multiculturele samenleving. Net als in de Verenigde Staten en Groot-Brittannië bestaat ook in Nederland de tendens om de problematiek rond deze vraagstukken in de schoenen te schuiven van de 'witte man'.

Het is voor ons niet duidelijk of het 'witte' of 'blanke' man is, maar in eerdere discussies met betrekking tot deze terminologie is het begrip 'blank' nogal negatief, omdat 'blanke mannen' dan zogeheten 'kleurloos' zijn. En dat zijn 'blanke mannen' niet, want ze hebben wel degelijk ook een kleurtje, zoals trouwens iedereen op deze wereld. Deze kleur is 'wit'. De Engelsen en Amerikanen gebruiken dan ook het woord 'white'.

Het stereotyperen van de witte man, dat hij wit is, is nogal heilloos en wiedes. Dit stereotyperen zit de echte discussies over racisme, discriminatie en andere kleurrijke vraagstukken in de weg. Die vraagstukken vragen namelijk om constructieve oplossing.

Anderen beschuldigen van 'wit privilege', 'witte onschuld' of het 'witte probleem' in onze samenleving leiden daarom ook helemaal nergens toe. Ten onrechte wordt hierdoor namelijk de suggestie gewekt dat de witte man de oorzaak is van alle ellende op deze wereld. Deze illusie is ook een racistische vorm van denken, een vorm van 'racial profiling'.

Subjectief gevoel

Volgens de 'antiracistische' redenering zijn witte mensen bij voorbaat geprivilegieerd, dus ook als ze bijvoorbeeld een ongeneeslijke vorm van kanker hebben of in de schuldhulpverlening zitten. We moeten daarom beseffen dat naast ras en sekse er ook tal van andere redenen zijn waarom mensen worden gediscrimineerd. Denk aan religie en gender, maar ook aan de opleiding van mensen, waar ze wonen, hoe gezond mensen zijn, hoe aantrekkelijk en ook hoeveel geld ze hebben. Hoewel discriminatie bestreden moet worden, elke dag weer, zal het nooit helemaal worden uitgeroeid. Mensen, witte mensen en zwarte mensen, conservatieve en progressieve mensen, mannen, vrouwen en transgenders, blijven onderscheid maken tussen de verschillende mensen in de wereld.

De discussie over racisme, discriminatie en de multiculturele samenleving moet weer inhoudelijk worden gevoerd, dus met rationele argumenten en op grond van feiten. Discriminatie op de arbeidsmarkt bestaat nog steeds en moet keihard worden bestreden. Wat mensen 'voelen' is echter ontzettend subjectief.

Het voortzetten van de discussie in deze vorm, dus met het extreem benadrukken van de door activisten beleefde tegenstelling tussen 'zwart' en 'wit', zet geen zoden aan de dijk. Het slaat de discussie dood, mensen worden verdacht gemaakt op grond van hun huidskleur en met nuances wordt geen rekening gehouden.

Sterker nog, we zijn ervan overtuigd dat de racistische hetze tegen 'witte mannen' een racistische reactie tegen 'zwarten' tot gevolg heeft. Idioten die denken dat je trots moet zijn op je witte huidskleur, die oproepen tot verzet, varkenskoppen naar moskeeën gooien, een pietitie beginnen om Zwarte Piet te behouden en oproepen om Sylvana Simons op 6 december Nederland uit te zwaaien.

Natuurlijk zijn er etnische en religieuze spanningen in Nederland. Die moet je niet willen bagatelliseren of ontkennen. Je lost deze spanningen ook niet op door de taal te veranderen, bepaalde woorden te verbieden of met verplicht theedrinken of groepsknuffels. Botsingen kunnen soms heilzaam zijn. Maar het stelselmatig 'zwart' maken van je tegenstander alleen op basis wat hij 'is', in plaats van wat hij 'zegt' of 'doet', versterkt de aanwezige spanningen alleen maar. Net als de vermaledijde witte man kan ook de antiracistische Social Justice Warrior wat introspectie gebruiken.

Zouhair Saddiki is filosoof en actief voor D66.

Ewout Klei is politiek historicus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden