Opinie

Stel vaccinatie zo nodig even uit

Vaccinaties

Door een geïndividualiseerde aanpak, waarbij meer geluisterd wordt naar wat de ouders over de gezondheidstoestand en de ontwikkeling van hun kind vertellen, zal het wantrouwen voor vaccinaties verder afnemen, schrijft MDL-arts Ger Koek.

Een grote vaccinatie-actie in Amsterdamse Sporthallen-Zuid in 2011. Beeld anp

Scepsis tegen het vaccinatieprogramma berust deels op angst voor de bijwerkingen. Betere uitleg en gesprekken met ouders zou de groeiende groep wantrouwende ouders moeten overtuigen hun kinderen te laten vaccineren. Het bewijs dat vaccinaties effectief zijn, is in vele studies aangetoond. Door het vaccineren wordt ons eigen afweersysteem geprikkeld zodat er een 'geheugen' ontstaat waardoor de ernstige infecties, waartegen gevaccineerd is, niet tot ontwikkeling kunnen komen.

Als maag-darm-leverarts promoot ik de vaccinatie van onder meer hepatitis B dat ook in het programma is opgenomen. Wereldwijd neemt de infectie van hepatitis B af en daarmee de complicaties zoals chronische leverontsteking, levercirrose en leverkanker waaraan jaarlijks bijna 700 duizend mensen overlijden.

Het afweersysteem speelt een rol bij het verwijderen van ontspoorde en zieke cellen zodat deze niet kunnen uitgroeien tot bijvoorbeeld kankergezwellen. Bij nieuwe vormen van behandelingen wordt de functie van het afweersysteem gestimuleerd of onderdrukt. Ook worden steeds meer kwaadaardige gezwelziekten met afweerondersteuning behandeld en wordt er gewerkt aan tumorvaccinaties. Deze prachtige ontwikkelingen zijn mogelijk omdat steeds meer kennis verkregen wordt over hoe het afweersysteem werkt en hoe dit te beïnvloeden is.

Bijwerkingen

Bijwerkingen zijn bij elke vorm van behandeling te verwachten, dus ook bij vaccinaties. Indien dit binnen de acceptabele grenzen ligt is vaccinatie een goede manier van preventie. Door de afname van het aantal serieuze infectieuze aandoeningen, als gevolg het vaccinatieprogramma, hebben de meeste mensen geen ervaring meer met zware infectieuze aandoeningen. Hierdoor komt de schijnwerper op de bijwerkingen te staan. Dit geeft een vertekend beeld en beïnvloedt de motivatie om kinderen te laten vaccineren.

Goede eerlijke voorlichting is een hulp om kritische ouders te helpen de positieve argumenten zwaarder te laten wegen dan de negatieve. Een ander aspect is de timing van de vaccinaties. Soms is het niet het juiste moment om het vaccin te zetten en kan beter uitgesteld worden waardoor een geïndividualiseerde aanpak ontstaat. Dit zal ook helpen om het vaccinatiepercentage te vergroten.

Vijftien jaar geleden werd hieraan minder aandacht besteed in tegenstelling tot België waar de consultatieartsen veel voorzichtiger waren. Bij lichte neusverkoudheid of als de ouders aangaven dat hun kind niet helemaal fit was, werd het vaccin uitgesteld. Onze dochter, die na een vaccinatie in onze optiek niet fit was en van wie we dachten dat ze iets onder de leden had, kreeg het DKTP-Hib-vaccin toegediend omdat de consultatiearts overtuigend zei dat het niet nodig was af te wachten. Het 1-jarige kind ontwikkelde hoge koorts, ernstige epilepsie en is sindsdien mentaal en lichamelijk gehandicapt. Natuurlijk werd beweerd dat dit niet aan de vaccinatie lag; er was al een onderliggend probleem. De oorzaak is echter tot op vandaag niet gevonden, ondanks zeer uitgebreid onderzoek.

Gecalculeerd risico

Vaccinaties, net als het geven van medicamenten, kunnen bijwerkingen geven. Het is een gecalculeerd risico dat opweegt tegen de positieve effecten. Echter het individuele geval heeft impact op mensen en hun vaccinatiebeleving. Door een geïndividualiseerde aanpak, waarbij meer geluisterd wordt naar wat de ouders over de gezondheidstoestand en de ontwikkeling van hun kind vertellen, zal het wantrouwen voor vaccinaties verder afnemen.

Door mijn eigen professionele en persoonlijke ervaring heb ik geleerd dat vaccineren zeer waardevol is wanneer het gebeurt op de juiste manier en op het juiste tijdstip. Dit vergt flexibiliteit en gezond verstand van degene die het vaccinatiebeleid uitvoeren. Als dit wordt meegenomen in de scholing van degenen die de vaccinaties gaan geven is de 2 miljoen goed besteed!

Dr. G.H. Koek, maag-, darm- en leverarts.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.