Stel bovengrens aan prijs bij verlenen octrooi

Commentaar

Actie van ziekenhuis toont aan dat het octrooirecht bij pillenmakers tot misbruik kan leiden.

Foto Nadja Kieft / de Volkskrant

Het AMC heeft de frontale aanval gekozen. Uit onvrede over de hoge prijs die de Italiaanse pillenmaker Leadiant rekent, heeft het ziekenhuis besloten het geneesmiddel zelf te maken.

De stap komt niet uit de lucht vallen. Eerder concludeerde de Raad voor de Volksgezondheid en Samenleving al dat onconventionele maatregelen nodig zijn om de macht van de farmaceutische industrie te breken.

En Leadiant heeft het wel heel bont gemaakt. Het medicijn waarvoor het per patiënt tussen de 120 duizend en 140 duizend euro per jaar vraagt, bestaat al lang. Het was ooit bedoeld voor de behandeling van galstenen, maar in de loop der jaren bleek het ook een heilzame werking te hebben op patiënten met de erfelijke stofwisselingsziekte CTX. Leadiant besloot daarop een nieuw octrooi aan te vragen. Toen dat werd gehonoreerd, kon de prijs fors omhoog.

Het octrooirecht is een groot goed. Het stimuleert onderzoek en ontwikkeling omdat bedrijven er zeker van kunnen zijn dat hun nieuwe vondsten enige tijd beschermd zijn, zodat ze de onderzoeksuitgaven kunnen ­terugverdienen. In de farmaceutische industrie blijkt het ­octrooirecht echter te vaak ordinaire hebzucht uit te lokken. In andere industrieën zit er een bovengrens aan wat bedrijven kunnen vragen. Als ze te veel vragen, sterft een nieuwe vondst een spoedige dood. In de zorg geldt deze ­logica niet. Het is ondraaglijk een patiënt een geneesmiddel te weigeren alleen maar omdat het te duur is. Farmaceutische bedrijven kunnen dus vragen wat ze willen.

Zeker bij geneesmiddelen voor zeldzame ziekten hebben farmaceuten de neiging zich te misdragen. De Europese Unie heeft begin deze eeuw besloten die middelen extra te beschermen. Die extra bescherming wordt nu misbruikt door exorbitante bedragen te vragen.

In principe moeten octrooien worden eerbiedigd, net zoals dat voor eigendomsrechten geldt. Maar zoals het ­kraken een instrument was om misstanden op de woningmarkt aan de kaak te stellen, kan de actie van het AMC helpen de farmaceuten wakker te schudden. Het octrooirecht in de zorg werkt alleen als de farmaceutische industrie ­redelijke prijzen vraagt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.