Verslaggeverscolumn Toine Heijmans in Den Bosch

Steek die miljoenen tegen de drugsmaffia in het jongerenwerk – daar is niks soft aan

De politie wil 445 agenten voor een nieuwe drugsbrigade tegen de Hollandse maffia, à 100 tot 300 miljoen euro per jaar – nou, succes ermee, ga ik even kijken in West, waar ze werken voor minder. En waar je nooit wat over hoort, want dit is de softe sector, en die is uit de mode.

Jürgen Cools Beeld Toine Heijmans

Luister: daar komt Jürgen op zijn Harley, parkeert ’m goed dwars op de stoep. Baardje, staartje – Jürgen Cools is jongerenwerker, al jaren, en als je hem hoort praten, als je ziet hoe zijn ogen contact maken, daar zou elke drugsunit jaloers op zijn. Hé man hoe is het – ‘hun niveau levelen, beetje streetwise, beetje onorthodox’. Klinkt simpel. Is het niet.

Jongerencentrum 4West is in principe alle dagen open met altijd wat te doen: koken, meidendingen, kickboksen. Doelgroep vanaf 12 jaar, ‘rond die leeftijd worden ze door de grote jongens op pad gestuurd om eten te halen en zo’, zegt Jürgen, ‘en dan rollen sommigen er langzaam in.’

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie 

West is een ‘kraamkamer’ voor drugscriminaliteit, concludeerde de gemeente vorig jaar, met als dieptepunt twee doden en met als epicentrum een pleintje met een shishalounge. Voorheen had de stad nog jeugdpolitie, zegt coördinator Marlies Molenaar, ‘drie of vier fulltime agenten, die gingen de jongerengroepen af’. Nu is het voor de politie ‘een taakje erbij’, zegt Jürgen. Jammer, want tegen het snelle drugsgeld is weinig opgewassen behalve echt luisteren, theedrinken en ‘het spel begrijpen dat ze aan het spelen zijn’. Niks soft – het is hard werken met het vizier omhoog.

Den Bosch bezuinigde het jongerenwerk zo’n beetje weg, zoals bijna alle gemeenten. Gelukkig kwam de inkeer: sinds twee jaar heeft de stad vier jeugdhonken en is er weer geld voor het werk van Jürgen, Marlies, Geahir en Reggae, onder de naam PowerUp073.

Besma (l), Carolijn en Geahir Beeld Toine Heijmans

Sociaal beheerder Geahir Strick begon als stagiair. ‘Ik kreeg te horen: West is een moeilijke wijk, wij zijn hier ánders, maar dat valt eigenlijk hartstikke mee.’ Goed: ‘Ze hebben allemaal wel iets’, de één is gameverslaafd, de ander jat bij de Jumbo, en Geahir praat met ze, laat ze dat vertellen, gewoon, in vertrouwen, want thuis lukt dat niet. ‘Als wij het niet doen, wie doet het dan?’

De eerste jeugd is inmiddels binnen en chillt languit op de banken, ze komen rechtstreeks uit school. Kom op dan, gaan we smoothies maken – Reggae Coutinho neemt ze mee ter voorbereiding op de kickboksles van Hicham el Gaoui, meervoudig kampioen. ‘Smoothies!’ roept Reggae, ‘jongens onthou: beter dan een kapsalon’.

Tegen mij: ‘Iedereen kan zeggen: die jongens moet je hard aanpakken. Maar ik ken de verhalen erachter.’

De vraag die wij steeds krijgen, zegt Marlies, ‘is waarom we die jongens leren vechten’. Nou, omdat je ze ermee bereikt. Geen illusies: Nederland is een narcostaat en dat slaat hier neer op straat – het enige wat ze kunnen proberen is het doorbreken van de cirkel, van steeds die nieuwe generaties.

De jongens spelen Fifa nu, in 4West. Hé jongens, kennen jullie gasten uit de criminaliteit? Fouad blijft kijken naar het scherm en zegt: ‘Nee. Die kennen we niet’.

Geahir, later: ‘Dat groepje, dat zijn lieve jongens. Maar weet je… soms moeten ze de afweging maken hè.’

Nog later zal Irfan me vertellen over de shishalounge.

Carolijn Kwezi en Besma Asserkah zijn stagiair, geboren buurtbewoners van 16 en 15. Carolijn werkt aan een excursie naar de gevangenis. ‘Ze denken: o supertof, we gaan kijken naar echte criminelen, maar als we daar zijn komt de waarheid naar boven.’ Besma wil Kempi uitnodigen, de rapper die de gevangenis goed kent. Rolmodellen, daar luistert de jeugd naar, voor agenten rennen ze weg.

Te soft voor de minister natuurlijk, dat subsidiegedoe. Al leidde de harde aanpak van een hele reeks ministers vooralsnog tot weinig. 300 miljoen per jaar – hoeveel jongerencentra kun je daarvan betalen? Jeugdwerkers zijn de elitetroepen van de straat, maar politiek en publicitair helaas niet interessant.

Zo zit ik me op te vreten in de sportschool waar Reggae en Hicham de jongens laten zweten en Irfan vertelt. Hij was erbij toen café Starlight door vijftig agenten werd binnengevallen, ‘iedereen gooide alles op de grond’ – drugs, veel drugs. Dat zijn plekken… ‘ze zijn duister man, het is voor jongens die niks te doen hebben, ik ken ze wel, die jongens die dat doen… ik heb die fase ook gehad.’

Sparren met Hicham Beeld Toine Heijmans

We kijken naar Fouad en de rest: opdrukken, squatten, sparren. Met Hicham, het rolmodel.

Maar vanavond gaat Irfan toch naar de Evergreen, ‘dat is… moeilijk uit te leggen… chillen in een shishalounge…’

Reggae zegt: ‘Sport is het middel.’

Fouad vecht met Hicham.

Reggae roept: ‘Kom op, kom op!’ En Fouad haalt uit.

‘Lekker Fouad! Lekker!’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden