CommentaarRobert Giebels

Steeds vaker klinkt: het Rijk moet de regie nemen bij grondverdeling

Beeld Getty

De verdeling van de schaarse vrije grond in Nederland is een nationale zaak en daarmee een rijkstaak.

Ruim de helft van de Nederlandse grond heeft een vaste bestemming, zoals voor woningen, bedrijven, infrastructuur of natuur. Circa 1,5 miljoen hectare is vrij, voor het overgrote deel is het agrarisch land. Het is vrij omdat het van functie kan veranderen.

Uit onderzoek van deze krant blijkt dat de komende ­dertig jaar ruim de helft van de vrije grond geclaimd zal worden voor met name de opwekking van duurzame energie, woningbouw en natuur. Dit kan alleen als boeren hun grond verkopen. De prijs is dat Nederland zijn trotse mondiale tweede plaats, na de Verenigde Staten, van grootste agrarische exporteur moet opgeven.

Experts en betrokkenen menen unaniem dat de Rijksoverheid bij deze grondverdeling de regie moet nemen. Simpelweg omdat dit een nationale zaak is waarbij er één partij moet zijn die het overzicht heeft. De regie nemen wil niet zeggen: ‘de baas spelen’, wel het in overeenstemming brengen van alle deelbelangen van regionale en lokale overheden en belanghebbenden.

Recentelijk klinkt de roep om zulke ‘rijksregie’ vaker. ­Bijvoorbeeld als oplossing voor de bodemverzakking die de fundering van een miljoen huizen schaadt. Ook zou het Rijk de regie moeten nemen bij de bouw van nieuwe woningen, nu de huizenmarkt uit het lood staat. Steeds is de conclusie dat de problemen te groot zijn voor een provincie of gemeente alleen.

Het gaat niet alleen om overzicht. Bij de verdeling in de komende decennia van de schaarse vrije grond botsen tal van tegenstrijdige belangen. Want zonnepark, natuur­gebied, bedrijventerrein of woningwijk: er is slechts één bestemming voor elke hectare grond. De regie nemen wil zeggen dat het Rijk bepaalt welk belang prevaleert.

Het volgende kabinet moet dat weerspiegelen. Nu strijden de ministeries van Landbouw én Natuur, van Economische Zaken én Klimaat, van Binnenlandse Zaken en van Infrastructuur vanuit een complex aan tegengestelde ­belangen om de schaarse beschikbare grond. Het is ­verstandig daar een minister van Ruimtelijke Ordening met macht en gezag boven te laten staan. Een die de regie neemt waar nu zo van alle kanten om wordt gevraagd.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden