BrievenDit schrijven onze lezers

‘Stap af van traditioneel gezin als toegangsbewijs’

De lezersbrieven van woensdag 26 augustus.

Mensen genieten van het mooie weer op een terras in Assen.Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Brief van de dag

De jongedame die de schone taak heeft om namen en nummers van terraszitters te noteren kijkt me met een schuin oog aan. ‘Behoren jullie echt tot één huishouden? En wonen jullie op één adres?’ Ik kijk naar mijn vriend en de zes kinderen achter me en beweer glashard van wel. Ze kijkt me verwonderd aan en noteert mijn gegevens. Ik heb gelogen. Weer. Want we wonen niet op één adres. We zijn geliefden, maar wonen als co-ouders op verschillende adressen. Dus voldoe ik niet aan het criterium dat het RIVM en het kabinet hanteren om één huishouden te definiëren. Volgens de richtlijn mag je alleen in elkaars nabijheid mag verblijven als je één voordeur deelt.

Het traditionele gezin is het toegangsbewijs voor een gezamenlijk etentje of bioscoopbezoek. Het kabinet denkt dat het zin heeft dat ik in de buitenlucht op het terras op anderhalve meter van mijn geliefde ga zitten, terwijl we ’s avonds in de privacy van mijn of zijn slaapkamer in elkaars lijven verdwijnen. Het traditionele gezin is allang de hoeksteen niet meer. Het aantal samengestelde gezinnen, woongroepen, alleenstaanden en latrelaties neemt ieder jaar toe. Zij zijn net zo goed de dragers van onze samenleving en hebben net zoveel recht om samen te zijn. Waarom koppelen we dat recht aan een huishouden en aan een adres? Waarom praten we niet over een kleine kring waarbinnen je je in elkaars nabijheid mag begeven? Het gaat erom dat je je kring klein houdt.

Waarom geldt het voorrecht alleen voor het huishouden? Het traditionele gezin is een term uit de jaren vijftig. Sommige politieke partijen hanteren het nog steeds als ideaal, maar het is veel te beperkt voor de moderne samenleving. Laten we de ‘inner circle’ als uitgangspunt nemen. Een kleine kring van intimi die je zelf kiest. Een kleine kring die zich niks aantrekt van ideologische waarden of basisregistratie. Een kleine kring die je zelf bewaakt, waarin je van elkaars nabijheid geniet en aan elkaars welzijn bijdraagt. Weg met het huishouden, leve de kleine kring.

Jose DuindamKoog aan de Zaan

Sociaal-democratisch réveil

In ‘De pandemie als politieke resetknop’ stellen politieke partijen van links tot rechts: ‘dit moeten verkiezingen worden van het grote perspectief, niet dat gerommel op de vierkante centimeter’. Die grote visies worden momenteel opgeschreven in zo’n vijftien partijprogramma’s. Dat is juist het probleem: nog nooit was de versnippering zo groot. De versnippering leidt niet tot grote visies die het verschil gaan maken.

Met name ‘links’ moet zich de crisis aantrekken. Die heeft immers zichtbaar gemaakt welke mensen we niet kunnen missen: de medewerkers in de zorg, in het onderwijs, in de levensmiddelenketen, in de veiligheid, in de afvalverwerking; de doelgroepen van ‘links’. Dat zijn niet de effectenhandelaren, de vermogensbeheerders, de lobbyisten. De kloof tussen zij die het krijgen maar het niet verdienen en zij die het verdienen maar het niet krijgen is gegroeid. Vermogen brengt meer op dan arbeid. Die waarheden moeten Lodewijk Asscher en Jesse Klaver de ogen openen om te fuseren. Eenheid is noodzakelijk. Vóór corona zagen we Klaver en Asscher met elkaar flirten; die vriendschapsverklaring levert nul formatievoorrang op. Terwijl de samenleving snakt naar verandering. Laat links niet langer aan de zijlijn staan, maar verschil maken door te regeren. In het belang van de mensen die onvervangbaar werk doen. Werk waarvoor geapplaudisseerd wordt uit alle ramen. Asscher en Klaver, spring over jullie eigen schaduw heen.

Ludo Grégoire, Leiden

Melkveehouderij

Mijn vader was boer. Hij had een melkveehouderij, maar stopte toen de melkfabriek begin jaren tachtig niet langer melkbussen ophaalde. Zijn koeien produceerden 4.000 tot 5.000 kilo melk per jaar. Dat was geen vetpot. Mijn vader voerde zijn koeien in de winter een paar kilo krachtvoer per dag. De vaste mest met stro werd apart van de gier op het land gebracht. Toen had je nog bodemfauna in het weiland, was er nog biodiversiteit en nestelden vogels zich er nog. Het landschap was gevarieerd. De koeien hadden nog hoorns. De tractoren waren klein en reden 16 kilometer per uur. De heide was nog paars, zonder stikstofdepositie. Er werd geen grondwater opgepompt voor de beregening.

Er is veel veranderd. De koeien hebben geen hoorns meer zodat het voeren door de hekken eenvoudiger is. Ze krijgen de hele lactatieperiode 12 kilo krachtvoer per dag. Daardoor produceren koeien 8.000 tot 9.000 kilo melk per jaar. Boeren hebben zware trekkers en rijden met 60 kilometer per uur op wegen waar 25 als maximum geldt. Het injecteren van de mengmest onder de graszode heeft ammoniakvorming tot gevolg en daardoor zijn de graslanden veranderd in groene woestijnen. De weidevogels vinden niets meer te eten en broeden er niet meer. De heide is vergrast, grondwater wordt massaal opgepompt voor de beregening, het grondwaterpeil daalt.

Dit kan in ons kleine Nederland, omdat we 15 duizend gesubsidieerde melkveehouders een redelijk inkomen gunnen. Maar zijn maatschappelijke kosten als klimaatverandering, schade aan natuur en milieu en ­dierenwelzijn niet allemaal te hoog?

Jan Sikkema, Grolloo

Pretpark

Burgemeester Femke Halsema staat voor een duivels dilemma: moet ze dagjesmensen en vooral drugs- en wallentoeristen uit Amsterdam weren vanwege de snelle verspreiding van het coronavirus? Het duivelse probleem voor de gemeente Amsterdam is niet zozeer corona, maar het feit dat de stad één groot pretpark is en we dit al heel lang met elkaar accepteren.

Mariette Reineke, Amsterdam

Schaduw

Het Planbureau voor de Leefomgeving stelt dat het verduurzamen van een woning te weinig rendabel is. Als het over dit onderwerp gaat, wordt altijd uitgegaan van rijtjeshuizen. De kosten worden dan berekend op tussen de dertig- en veertigduizend euro. Nog nooit heb ik ergens een berekening gezien van vrijstaande huizen.

In mijn dorp Anloo, en in de omringende dorpen, staan veel vrijstaande woningen, veelal gebouwd tussen 1900 en 1960, en enkele nog oudere boerderijen. Als ik mijn verbouwde keuterboerderijtje van het gas af wil halen, kost dat waarschijnlijk tussen de tachtig- en honderdduizend euro. Wie kan en wil dat betalen? Ik heb geïnformeerd naar het aanleggen van zonnepanelen. Mijn dak blijkt te zwak om er zonnepanelen op te leggen. Ik kan ze in de tuin plaatsen, maar voor panelen op de grond moet ik toestemming vragen van de gemeente en een paar honderd euro leges betalen. Hoe krom kan het klimaatbeleid zijn?

Pim Zaalberg, Anloo

Vaag

In ‘De pandemie als politieke resetknop’ stelt Ben Knapen (CDA): ‘Als je kijkt waar populisme zich manifesteert, dan zijn dat de landen die het moeilijk hebben met corona. Daar moet je misschien wat mee.’ Alle landen hebben het moeilijk met corona, populisme of niet, dus dat is onzin. En ‘daar moet je misschien wat mee’ is, zelfs zonder het woord ‘misschien’, het toppunt van nietszeggende vaagtaal.

Annelies Jacobsen, Dordrecht

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden