Spoedcursus Franse bureaucratie

Bericht uit Parijs

Foto anp

Er is een oud grapje over de manier waarop Franse ambtenaren burgers te woord staan: 'Het antwoord is nee. Wat was de vraag ook alweer?'

In een land met 5,67 miljoen ambtenaren verdwaal je vroeg of laat in de krochten van de bureaucratie. Op een dag kreeg ik een aanslag voor de onroerend goedbelasting voor twee appartementen in het negende arrondissement. Nu zou ik best twee appartementen in het negende willen bezitten, maar ik woon in een huurflat in het tiende. Ik keek nog eens goed. De aanslag was gericht aan Franz Peter Giesen, geboren in Duitsland. Een duidelijk geval van persoonsverwisseling.

Peter Giesen is Volkskrant-correspondent in Parijs.

Ik toog meteen naar de Trésor public, het belastingkantoor, een schemerig stofnest met vuilbeige muren waar lusteloze functionarissen hun formulieren afstempelen. Frankrijk mag dan trots zijn op zijn service public, de meeste overheidskantoren zijn ouderwets en slecht onderhouden.

'Er is een fout gemaakt, u hoeft niet te betalen', zei de ambtenaar. Helaas bleef de belastingdienst aanslagen voor Franz Peter Giesen sturen. En wat erger was: het geld werd automatisch van mijn rekening afgeschreven. Op de site van de fiscus haalde ik mijn rekeningnummer weg, waardoor alleen het nummer van Franz Peter Giesen overbleef. Probleem geregeld, dacht ik, nu zoeken ze het maar uit.

Het belastingkantoor in Parijs. Foto Alamy

Tot ik een nieuwe brief kreeg: 'U krijgt 2000 euro terug. We hebben het geld overgemaakt op rekening van Franz Peter Giesen.' Vloekend vertrok ik weer richting Trésor public. Maar onderweg kon ik geen enkele reden bedenken waarom ik zoveel geld terug zou krijgen. Waarschijnlijk had de belastingdienst een fout gemaakt door de gegevens van Peter en Franz Peter door elkaar te husselen.

Ik probeerde de kwestie uit te leggen aan de lokettist. Hij luisterde maar half en zei: 'Ik schrijf u wel even een cheque van 2000 euro uit.'

'Die zou ik met alle plezier ontvangen', zei ik. 'Maar volgens mij heb ik er helemaal geen recht op.'

Nu pas liet hij de zaak tot zich doordringen. Hij dacht even na en zei: 'Ik begrijp hier niets van. Ik kan niets voor u doen.'

Ik zei: 'Maar u kunt me toch niet zomaar wegsturen? Ik wil dat de persoonsverwisseling wordt opgelost.'

'Sorry, maar ik kan niets doen.'

'Wie dan wel?'

'Dat weet ik niet. Maar ik niet.'

Ik werd gered door een meeluisterende souschef. 'Je kunt die meneer toch niet wegsturen? Het is niet zijn fout.'

De lokettist zuchtte diep: 'Het is ook altijd het zelfde gezeur op vrijdagmiddag'. Toch belde hij 'naar boven' met een superieur: 'Ik zit hier met een onbegrijpelijke zaak. Je nage dans le potage ('Ik zwem in de soep').'

Even later kwam de superieur naar beneden met een dik dossier. Hij had de verklaring gevonden. Op mijn eerste aangifte in Frankrijk was mijn belastingadviseur vergeten mijn geboortedatum in te vullen. Hoewel mijn telefoonnummer op het formulier stond, leek het de ambtenaar van dienst gemakkelijker even in het systeem te kijken. En jawel, daar was Peter Giesen! Dat hij Franz Peter Giesen heette was een onbeduidend detail.

Zo eindigde mijn spoedcursus Franse bureaucratie. Zoek altijd de responsable. De ondergeschikte mag niets zelf beslissen. Als het lastig wordt, zal hij altijd terugvallen op zijn favoriete woordje, zijn verbale schild tegen de burger. Non.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.