Opinie Studieschuld

Spek de staatskas niet met geld van studenten

De nieuwe renteverhoging op de studieschuld raakt studenten onevenredig hard, betogen Tom van den Brink, voorzitter ISO (Interstedelijk Studenten Overleg), en Sjoerd Stikvoort, bestuurslid ISO.

Het studentenprotest op de Dam, tegen het plan van minister Van Engelshoven om studenten meer rente te laten betalen op studieleningen. Beeld ANP

Ruim een jaar na het uitkomen van het regeerakkoord van het Kabinet-Rutte III, is bekend geworden hoeveel de renteverhoging op studieleningen studenten gaat kosten. Minister van Engelshoven (OCW) stelt dat studenten bij een gemiddelde studieschuld 5.000 euro (!) extra aan rente gaan betalen. Simpel gezegd is het net als het kopen van een nieuwe telefoon en na drie jaar het bericht van de provider krijgen dat de inkoopkosten van de telefoon tóch hoger uitvallen, waardoor je een naheffing krijgt. Het wetsvoorstel, dat deze week in de Tweede Kamer voorligt, raakt studenten onevenredig hard, en breekt met het idee van een ‘sociaal’ leenstelsel. Om in Ruttes woorden te blijven bij de dividendbelasting: het is een ‘bizarre maatregel’.

Velen denken dat de rente op studieschuld 0 procent is en ook 0 zal blijven bij de aflossing van studieschulden. Dat is onjuist. Bijvoorbeeld in 2007 betaalden afgestudeerden meer dan 4 procent rente en in 2011 ongeveer 1,4 procent. Door de rente handmatig te verhogen zal deze gemiddeld 0,78 procent stijgen. Het idee hiervan is om de ‘houdbaarheid’ van de staatskas ‘in den brede’ te verbeteren. Maar het is verbazingwekkend om te zien hoe mager de onderbouwing van het wetsvoorstel is. Er liggen geen bevindingen van onafhankelijke partijen aan ten grondslag, er is niet onderzocht wat deze maatregel met de toegankelijkheid van het onderwijs doet en een rente van 0 procent is zeker niet vanzelfsprekend.

Schril contrast

Gek genoeg maken de partijen in het kabinet zich wel zorgen om de schulden van studenten. Tijdens de algemene politieke beschouwingen stelde Gert-Jan Segers (CU) bijvoorbeeld: ‘Iedere seconde stijgt de nationale studieschuld met 55 euro en de totale studieschuld al meer dan 20 miljard. Dat wordt in toenemende mate een molensteen om de nek van onze jongste generatie. Wat de ChristenUnie betreft, moet dit hoog op de agenda.’ Ook het CDA bij monde van Evert-Jan Slootweg maakte zich zorgen bij de financiële beschouwingen: ‘We willen voorkomen dat de rekening terechtkomt bij een toekomstige generatie. Deze studieschuld stijgt de laatste jaren al fors, naar bijna 20 miljard in 2017. Dat is veel geld.’ De CU en het CDA maken zich zorgen, maar door de renteverhoging staan hun woorden en daden in schril contrast met elkaar. Want ook zij behoren tot de partijen die komen met een extra heffing voor studenten, bovenop het leenstelsel.

Tevens zal de overheid met deze maatregel jaarlijks meer verdienen dan de verlaging van het collegegeld voor eerstejaarsstudenten kost. De halvering van het collegegeld dat dit kabinet heeft ingevoerd, en die terecht als een sigaar uit eigen doos werd beschouwd, blijkt gezien de extra schuld van 5000 euro dus een extreem dure sigaar. Studenten die in 2020 gaan studeren en 35 jaar afbetalen zullen gemiddeld vijf keer zoveel rente betalen dan de korting die zij met de halvering van het collegegeld ontvangen.

Kortom, ondanks de zorgen over de groei van studieschulden zullen studenten moeten opdraaien voor een ‘houdbaarheidsmaatregel’ die kant noch wal raakt en veel duurder is dan de halvering van het collegegeld in het eerste jaar. En ondanks dat bijna de voltallige oppositie in de Tweede én Eerste Kamer, de leden van het CDA en vele jongerenorganisaties zich tegen de maatregel hebben gekeerd, houdt de coalitie vooralsnog de gelederen voor studenten gesloten. Geacht kabinet: spek de staatskas niet met het kostbare geld van een schuldengeneratie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.