Opinie

'Spanningen tussen Turkse Nederlanders gaan onderhuids'

Een jaar na de coup in Turkije, waarvan president Erdogan de Gülen-beweging de schuld gaf, zijn de spanningen tussen verschillende Turkse groepen ook in Nederland nog steeds aanwezig, schrijft Selma Ablak.

Turks-Nederlandse Erdogan-aanhangers demonstreren op de Westblaak in Rotterdam, 11 maart. Beeld anp

Op 15 juli vorig jaar werd de wereld opgeschrikt door een laffe aanval op de toch al fragiele democratie in Turkije. Nog voordat ieder weldenkend mens de situatie kon doorgronden, wist de Turkse president een schuldige aan te wijzen: Gülen of, demoniserend, FETO. Erdogan riep zijn onderdanen op de straat op te gaan. Velen gaven hier gehoor aan, sommigen lieten daarbij het leven. Dit laatste zou later het hardhandig optreden en de zuiveringen in de ogen van het volk legitimeren.

Meteen na de oproep van Erdogan deed angst zijn intrede in mijn gedachten. Al voor de couppoging was menigeen het levensrecht ontnomen. Maar wat stond de Gülen-sympathisanten in Turkije te wachten nu zij verantwoordelijk werden geacht voor staatsondermijning en de vele doden? Wat stond mij als openlijk Hizmet-sympathisant hier in Nederland te wachten? Voor Erdogan was de couppoging een godsgeschenk, voor mij en vele anderen een voorbode van nog meer ellende.

Tijdens de dagen die volgden op 15 juli zijn tienduizenden mensen, onder wie veel academici, docenten, ambtenaren en journalisten hun baan kwijtgeraakt, opgepakt en vervolgd. Verscheurde gezinnen, moeders met hun kinderen in de cel. Zelfs terminaal zieken, hoogzwangere vrouwen en bejaarden moesten het ontgelden. Massaontslagen maakten plaats voor arrestatiegolven en verdwijningen. Met de noodtoestand veranderde Turkije in een openluchtgevangenis.

Sociale genocide

Sommigen zien het als een verdiend loon. Anderen spreken van een sociale genocide. Wat buiten kijf staat, is dat de situatie in Turkije voor heel veel mensen uitzichtloos is.

Uitzichtloos is ook de situatie voor Koerden en Gülen-sympathisanten die in Nederland politiek asiel hebben aangevraagd. Voor een beslissing op de asielaanvraag geldt immers de verlengde procedure van 15 maanden. Tot nog toe zit er niets anders op dan dat zij hun tijd in het AZC uitzitten. De bewindslieden van Buitenlandse Zaken en IND schuiven de hete aardappel maar al te graag door en ondertussen waarschuwt de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid voor paramilitaire knokploegen en berichten de media over een vermeend Turks commandocentrum in Nederland. Ten slotte zijn er de vele oproepen vanuit Turkije richting de Turkse diaspora om Gülen-sympathisanten ook in het buitenland uit te roeien.

Als openlijk Hizmet-sympathisant staat mijn leven sinds de mislukte couppoging behoorlijk op zijn kop. Nooit eerder voelde ik mij beperkt in mijn vrijheid en veiligheid. Zo was zelfcensuur onvermijdelijk om de vele uitingen van haat en bedreigingen het hoofd te kunnen bieden. De noodzakelijke boodschappen liet ik door mijn kinderen doen en bezoek aan mijn moeder in Rotterdam-Zuid, ook wel bekend als Klein-Ankara, heb ik sindsdien tot een minimum beperkt. Nog altijd word ik scheef aangekeken wanneer ik daar word gesignaleerd.

Omgeslagen pagina

Mijn moeder heeft zelf weinig van doen met Gülen noch met Erdogan of de situatie in Turkije. Maar de collectieve straf en schuld heeft zich inmiddels ook in Nederland gemanifesteerd. Als 'de-moeder-van' is ook zij gebrandmerkt als terrorist en landverrader. Tot op de dag van vandaag deinzen buren niet terug en maken zij haar het leven zuur. Enkele weken terug nog een scheldkanonnade, helemaal uit het niets. Over uitsluiting heb ik het niet eens meer.

Genoeg reden voor mijn moeder om weg te willen uit de wijk en zelfs uit Rotterdam. Een onlangs toegewezen urgentie vanwege sloopplannen bood uitkomst. Binnen afzienbare tijd heeft zij een andere woning gevonden. Dit bracht deels opluchting, maar deels ook verdriet met zich mee. Verdriet omdat zij na ruim 35 jaar haar vertrouwde, ooit veilige omgeving en al haar herinneringen met tegenzin moet verlaten. Opluchting omdat zij na de zomer aan een nieuw leven zonder Erdogan-aanhangers en Turkse nationalisten kan beginnen.

En ik? Turkije is inmiddels een omgeslagen pagina voor mij, het leven gaat door. Wel blijf ik met bezorgdheid kijken naar de verstandhouding tussen Turkse Nederlanders en de handelingsverlegenheid van de Nederlandse overheid hierin. Spanningen zijn nog alom aanwezig, maar ze verplaatsen zich naar het onderhuidse. Dit maakt de situatie onberekenbaar: een broeinest dat op uitbarsten staat.

Selma Ablak is Hizmet-sympathisant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden