Voorstanders van Catalaanse onafhankelijkheid demonstreren bij een gebouw van de nationale politie in Barcelona.

Opinie Catalonië

Spaanse repressie? Nee, afscheidingspropaganda

Voorstanders van Catalaanse onafhankelijkheid demonstreren bij een gebouw van de nationale politie in Barcelona. Beeld REUTERS

Hopelijk laten parlementariërs een petitie om op te komen voor de Catalaanse separatisten links liggen, aldus schrijver Jan Mansvelt Beck.

Laura Prat Bertrams wil via een petitie bereiken dat de EU zich mengt in de Catalaanse kwestie. Zo’n 60 duizend mensen zullen daarom een petitie aanbieden aan het Nederlandse parlement. Ze probeert (Opinie, 7 oktober) de lezer ervan te overtuigen dat Spanje een ­repressief regime heeft dat direct voorkomt uit de Franco-periode, dat de democratische waarden in het ­geding zijn en de Spaanse rechtsstaat wordt geschonden. Volgens Prat zou Nederland en daarmee ook de EU een actievere rol moeten spelen in de ­Catalaanse kwestie.

Als voorbeeld van onrecht noemt Prat een rapper die tot drie jaar gevangenisstraf is veroordeeld, niet ­alleen omdat, zoals ze beweert, hij de koning een dief heeft genoemd, maar ook omdat hij in een video heeft aangezet tot het doden van een guardia ­civil en het leggen van een bom bij de openbare aanklager.

De strafmaat voor elk type delict ­varieert per land. Zo kun je in Zweden voor het bezit van een kleine hoeveelheid wiet een half jaar in de bak terechtkomen, terwijl dat in Nederland niet wordt bestraft. Overigens, voor veroordelingen hebben we het Nederlandse parlement en de EU niet nodig. Daar is de EU immers al aanwezig in de vorm van het Europese Hof van justitie, waar de laatste ­beroepsmogelijkheid ligt voor de ­veroordeelden, ook voor gevangen politici.

Schermutselingen

Repressief? Franco en zijn trawanten bedienden zich van reactief geweld met het gevolg dat er doden ­vielen. Tijdens het illegale referendum was er sprake van een pro-actieve aanwezigheid van politie-een­heden met als resultaat schermutselingen en nul doden. In alle Europese democratieën is er bij verboden ­massabijeenkomsten, zoals bij bepaalde demonstraties, krakersrellen, voetbalwedstrijden, raveconcerten en houseparty’s, gewoonlijk flink wat politie op de been. Het resultaat is doorgaans hetzelfde als tijdens het ­referendum in Catalonië: hier en daar een gewonde en nauwelijks doden.

En dan het repressief regime dat voorkomt uit de Franco-tijd? Er worden drie partijen genoemd, namelijk Ciudadanos, Partido Popular (PP)en Vox. Merkwaardig genoeg zitten deze partijen niet in de huidige demissionaire regering. Wel de PSOE, de Spaanse socialisten, die onder Franco verboden waren. De PP en vooral Vox hebben in hun ideologie nog resten uit de Franco-tijd, hoewel hun leiders nog niet geboren ­waren toen Franco nog leefde. Ciudadanos, daarentegen, is ontstaan in ­Catalonië uit onvrede over de discriminatoire behandeling van Spaans­taligen binnen Catalonië en heeft als zodanig niets te maken met Franco. In het Europees Parlement zit Ciudadanos in dezelfde fractie als D66.

Spaanse eenheid

De democratische waarden geschonden? Kom nou. Het zijn niet de Spaanse politici die deze waarden hebben geschonden, maar de Catalaanse politici die het referendum hebben georganiseerd. In 1978 hebben de Catalanen massaal vóór de Spaanse grondwet gestemd. De grondwet geeft de spelregels weer van de democratie en benadrukt de eenheid van Spanje. Door het organiseren van een referendum en het uitroepen van de republiek Catalonië lappen de Catalaanse separatisten de grondwet aan hun laars. Inderdaad, een schending van de democratische waarden, maar niet door de Spaanse politici.

Een gevolg is dat drie volgens Prat ‘rechtmatig gekozen Europarlementariërs’ hun zetel niet mogen innemen. Natuurlijk mogen die dat niet. Politici die de grondwet van het land waarin ze wonen niet onderschrijven, horen niet thuis in Europa. Inderdaad, de rechtsgang is te traag geweest. Het passief kiesrecht van deze drie politici had hen al voor de verkiezingen moeten worden ontnomen. Maar ja, een trage rechtsgang kennen we ook in andere landen, zoals het huidige proces tegen Geert Wilders.

Natuurlijk staat mevrouw Prat in haar recht propaganda te maken voor de Catalaanse separatisten. Hopelijk zijn onze parlementariërs wijzer en leggen zij de petitie naast zich neer.

Jan Mansvelt Beck schreef diverse boeken over Spanje. Hij is woonachtig in Salamanca, Spanje.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden