Opinie

Spaanse partijleiders, het zijn net mensen

Tijdens de eerste coalitieonderhandelingen in de Spaanse geschiedenis doen partijleiders op bijna lachwekkende wijze hun best om over te komen als gewone, hardwerkende burgers, constateert correspondent Maartje Bakker.

Maartje Bakker
Mariano Rajoy. Beeld epa
Mariano Rajoy.Beeld epa

Coalitieonderhandelingen in Spanje, dag 105. Premier Mariano Rajoy wordt een uur geïnterviewd op tv. 'Als iemand me niet aanstaat, dan zoek ik niet de confrontatie, maar kies ik een parallelle weg', bekent hij. 'Op die manier ben je gelukkiger, geloof me.'

Rajoy doelt niet op zijn houding jegens de andere politieke partijen. Toch is dit precies hoe de leider van de conservatieve Partido Popular (PP) zich opstelt tijdens de onderhandelingen. Rajoy zegt dat hij een brede coalitie wil van zijn PP en aartsvijand PSOE. Maar nee, al in geen maanden heeft hij met de sociaal-democratische PSOE gebeld.

Volgende verkiezingen

Coalitieonderhandelingen in Spanje, dag 106. Nu verschijnt Pablo Iglesias, de leider van de linkse protestpartij Podemos, op tv. 'We proberen uit alle macht een regering te vormen', zegt hij. 'Ik geef toe en ik geef toe aan de sociaal-democraten. Als ze niet willen dat ik vicepresident word, prima, dan stap ik opzij.'

De Spaanse media volgen elke stap die politici zetten op de voet. Ze roept het beeld op van een gezelschap van politici dat eindeloos over een rotonde rijdt, zonder dat iemand een afslag durft te nemen die naar een coalitie leidt. Aanvankelijk mocht PP-voorman Rajoy proberen een richting aan te geven, toen de leider van de PSOE en nu wordt weer geroepen om de PP-leider.

De formatie verdringt al het andere nieuws. Het is tenslotte de eerste keer dat in Spanje een coalitieregering wordt gevormd.

Ondertussen zijn de politici begonnen met hun 'pre-campagne' voor de volgende verkiezingen. Het verklaart waarom twee politiek leiders zich vorige week uitgebreid lieten interviewen op televisie. Nu veel Spanjaarden zich afvragen 'waar ze in godsnaam mee bezig zijn in Madrid', trachtten ze vooral te laten zien dat ze helemáál niet vervreemd zijn van de kiezers. Dat is voor Rajoy niet gemakkelijk, nu is gebleken dat veel van zijn partijgenoten zich hebben verrijkt door corruptie. 'De overgrote meerderheid is eerzaam', beweert hij. 'Maar politici zijn niet perfect, net als de samenleving.' En ja, hij heeft zich wel eens vergist in medepolitici, maar kan dat niet iedereen gebeuren?

Menselijkheid

Rajoy beseft dat menselijkheid is wat hij nodig heeft. Hij woont in een paleis, in de afzondering. 'Soms grijpt de stilte je naar de keel', zegt hij. 'Het is niet gemakkelijk.' Het lukt de PP-leider slecht de vervreemding te verbloemen. Spanje is een goed land, zegt hij. 'Nergens komen zo veel Erasmusstudenten. We hebben prachtige treinen en wegen.' Maar ze zijn leeg, antwoordt de interviewer, denkend aan de dure tol en treinkaartjes. Rajoy: 'Ja ja, leeg, maar we hebben ze!'

Een dag later is Pablo Iglesias van Podemos aan de beurt. Hij treedt op in het melige en populaire programma El Hormiguero, 'De Mierenhoop'. De twee mieren-handpoppen worden door Iglesias getrakteerd op een lesje 'hoe de elite ons besteelt'. Hijzelf is natuurlijk een gewone, hardwerkende Spanjaard, niet te beroerd om vijfentwintig uur achtereen te onderhandelen.

Nieuwe stemronde

Zijn partij radicaal? Iglesias: 'Wij zijn niet anti-systeem, dat zijn degenen die de gezondheidszorg en het onderwijs hebben geprivatiseerd. Juist de mensen met stropdassen zijn vaak de schurken en de dieven. Wij zijn van het gezonde verstand.'

'Dit is een film die we al kennen', verzucht een criticus van El País. 'Nog een campagne kunnen we niet verdragen.' Niemand in Spanje heeft zin om wéér te stemmen. Een nieuwe stemronde is als een hoger beroep voor politieke partijen. Het vonnis van de kiezer zal volgens opiniepeilingen onverbiddelijk hetzelfde zijn: de tijd van meerderheidsregeringen is voorbij, de macht moet worden gedeeld. Uit El País: 'Alsjeblieft, nieuwe hoofdstukken en laat ze aan het werk gaan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden