Column Max Pam

Sorry, ik moet even een oude mop vertellen

Ik waag het erop, want de mop is de laatste decennia in diskrediet geraakt. Eigenlijk is het ook meer een Wander-anekdote, want zij wordt verteld met verschillende hoofdpersonen in verschillende entourages. Ik ken haar met Britse koningin Victoria in de hoofdrol, wel zo ­logisch, maar je kunt de anekdote ook situeren aan andere koningshoven. In de versie met koningin Victoria wordt zij op een staatsbanket omringd door ambassadeurs en andere diplomaten.

De pointe is – dat vertel ik maar vast – dat Amerikanen altijd rechttoe, rechtaan zijn, aangezien zij totaal niet zijn opgevoed met etiquette. De Amerikanen vertegenwoordigen in de mop de democratie van de Nieuwe Wereld. Je zegt wat je denkt, je doet wat je zegt. Vanwege die geestesgesteldheid hebben Amerikanen vaak een moeizame omgang met de versteende werkelijkheid van de Europese adel – het is een mop, hè, dus we mogen generaliseren. En binnen die adel is het Britse koningshuis natuurlijk weer de upper-upper class van tradities en van vergane gebruiken. Voorwaarde bij het vertellen is wel dat de koningin in kwestie op leeftijd is, bij voorkeur dik over de 80. Ons voorstellingsvermogen zou geholpen zijn bij een koningin die kromgetrokken is van ouderdom en in haar machtige nietigheid zeer klein afsteekt bij haar entourage. Koningin Victoria was een dwergje van 1 meter 52, precies zoals het hoort.

Vorige week bij het staatsbezoek van Donald Trump (1.90 m) aan het Verenigd Koningrijk gaf koningin Elizabeth (inmiddels gekrompen tot 1.62 m) ter ere van de Amerikaanse president een staatsbanket. In alles leek het erop dat de Wanderanekdote ineens werkelijkheid zou worden. Al van tevoren werd van Trump niets anders dan botheid verwacht: hij zou zich te midden van de royalty’s niet kunnen gedragen. Dat zou niet lukken, ­omdat hij 1) een Amerikaan is en 2) omdat hij van zichzelf al een hork is. En inderdaad, Trump had nog geen voet op Britse bodem gezet of alles leek aan de boze verwachtingen te beantwoorden.

President Trump inspecteert samen met koningin Elizabeth de koninklijke garde. Beeld AFP

Smoking

Zo bleek hij volgens velen een verkeerde smoking te hebben meegenomen. Ik zag dat niet zo, maar ik heb geen verstand van die dingen. Ook raakte hij tijdens het banket de naast hem gezeten Elizabeth even aan, wat als een affront moet worden beschouwd. Zoiets doet men niet bij een ­koningin. Op videobeelden valt te zien hoe Trump de Queen even een klopje op de rug geeft, zo in de geest van: nou, omaatje, je doet het nog best, hoor. Trump laat Elizabeth bovendien een paar keer lachen en ook dat schijnt ­beslist not done te zijn.

Diepste dieptepunt kwam in een tweet, toen Charles door Trump werd omschreven als ‘the prince of Whales’, de prins van de walvissen. Zelf vond ik die spelfout nogal aandoenlijk, want die bewijst in elk geval dat Trump zijn tweets zelf intikt en niet laat verzorgen door een legertje tekstschrijvers.

Maar nu moet ik u vertellen waarom Elizabeth zo moest ­lachen en waarom u de aanleiding daarvan niet op televisie heeft kunnen zien. Tijdens het voorgerecht liet koningin Elizabeth namelijk een duidelijk hoorbare wind, die ook nog een zekere geur verspreidde. Daarop stond de hofmaarschalk op. Omstandig bood hij zijn excuses aan voor wat hem zojuist was ontsnapt en hij zei dat hem zoiets nooit meer zou voorkomen. Toen de koningin minzaam zijn excuses had aanvaard, ging hij weer zitten.

Tijdens het hoofdgerecht liet Elizabeth echter weer een wind. Nu stond de Britse minister van Buitenlandse Zaken op. Uitgebreid verontschuldigde ook hij zich tegenover het hooggeëerde gezelschap: duizend excuses, het zou nooit meer gebeuren. Met een hoofdknikje werd ook hij door de koningin gepardonneerd. En toen bij het nagerecht beliefde het Elizabeth opnieuw een wind te laten, die in weinig opzichten passend leek bij haar frêle verschijning. Dit was geen wind meer, dit was een scheet.

Waarop in de doodse stilte die viel, Donald Trump zich van zijn zetel verhief, zijn vinger in de lucht stak en riep: ‘I claim this one!’.

U begrijpt waarom dit nooit is uitgezonden. Het tv-programma Blauw Bloed van de EO had de beelden in handen, maar die heeft ze moeten inleveren bij de Rijksvoorlichtingsdienst. Dankzij mijn connecties heb ik ze in een achterkamertje mogen bekijken – eventjes en ik heb geen kopie ­mogen maken.

Alom wordt schande gesproken over Trumps opmerking, die nogmaals aantoont dat hij totaal ongeschikt is voor het presidentschap. Trumps ongepaste gedrag heeft ook bij ons zijn sporen nagelaten. Toen Willem-Alexander onlangs in Buckingham Palace de Orde van de Kousenband ging ophalen, werd hem op het hart gedrukt tijdens de ceremonie vooral geen scheten te laten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden