Column Bert Wagendorp

Songfestival is geen gekkenpolonaise vol IJslandse shockrockers, maar een geopolitieke ontwikkeling

Vanavond is de eerste halve finale van het Songfestival. Die doet er eigenlijk niet toe, want Duncan Laurence komt pas in de tweede, aanstaande donderdag. Duncan kan niet verliezen, vanavond barst de strijd om de tweede plaats los. Als Duncan zich maar verre houdt van Mahmood (Italië) zitten we snor. Mahmood heeft namelijk een flinke keelontsteking en klinkt nu als een schorre walrus.

Ik heb mij weleens negatief uitgelaten over het Songfestival, maar dat kwam doordat ik toen de diepere kern van de zangwedstrijd nog niet doorzag. Maandag stond er in Trouw een stuk dat me de ogen opende. Het Songfestival is geen gekkenpolonaise vol IJslandse shockrockers, Kazachse sm-liefhebbers en Maltese vogelimitators. Het is evenmin de plek waar alle afgekeurde en weggegooide kutliedjes uit de Europese muziekindustrie alsnog een bestemming vinden. Nee, uit het stuk bleek dat het Songfestival een belangrijke rol heeft gespeeld in tal van geopolitieke ontwikkelingen. De Engelse schrijver Chris West heeft het allemaal uitgezocht voor zijn boek Eurovision!

In de eerste plaats was het Songfestival zelf een geopolitieke ontwikkeling. Een van de bedenkers was de Franse politicus Jean Monnet, tevens bekend als een van de grondleggers van de EU en het prachtidee van de ever closer union. Monnet dacht dat samen liedjes zingen daar wel eens bij zou kunnen helpen. En hoe! In 1956 begon het met zeven landen, maar het Songfestival breidde steeds verder uit – en de EU volgde in haar voetspoor.

Volgens West heeft het Songfestival ook een belangrijke rol gespeeld bij de beëindiging van de Koude Oorlog, de val van de Berlijnse Muur en was het de nagel aan de doodskist van de communistische regimes in Oost-Europa. Daar zagen miljoenen burgers op hun tv hoe vrolijk en vrij het was in het Westen en daar viel door de leiders op zeker moment niet meer tegenop te onderdrukken.

Estland won het Songfestival in 2001, organiseerde het in 2002 en omdat dat zo goed was gegaan, mocht het land in 2004 bij de EU. In 1974 werd Portugal laatste met het het lied E depois do adeus (Na het afscheid), maar een paar weken later maakte die song wel de Anjerrevolutie los die een eind maakte aan het bewind van dictator Salazar (Waterloo van Abba won dat jaar!)

En zo gaat het maar door. De invloed van Ein Bisschen Frieden (Nicole, winnaar in 1982) op de wereldvrede kan volgens West moeilijk worden overschat en Dana zorgde in 1970 zelfs even voor liefde tussen Ierse katholieken en protestanten met All Kinds of Everything. De emancipatie van de lhbti-gemeenschap kreeg door het Songfestival helemaal de wind in de rug, dankzij winnende artiesten als Dana International en Conchita Wurst.

Wat betekent dat voor het 64ste Songfestival dat vanavond begint? Dat weten we pas na afloop. Ik heb geen verborgen politieke boodschap kunnen ontdekken in Duncan Laurence’ Arcade, al zal ‘Loving you is a losing game’ er mogelijk toe leiden dat de Britten alsnog de Brexit afblazen (‘My mind feels like a foreign land’).

De Belg Eliot is volgens mij dit jaar kanshebber met Wake Up, een vurige oproep om de wereld te veranderen. Wat Jonida Maliqi (Albanië) bedoelt met Ktheju tokës zal moeten blijken. Even dacht ik dat Israël met Kobi Marimi’s Home een Palestijn in de strijd had gegooid, maar dat bleek niet het geval. Hij wil gewoon naar huis – wie niet?

En nu maar hopen dat Duncan niet vijf seconden voor tijd een valse noot zingt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden