Column Joost Zaat

Soms word je als dokter een beetje familie

‘Wanneer komt u zoon weer terug uit Indonesië?', vraagt mevrouw Toorop, een allerliefste oude Indische dame die in een aangebouwd appartementje bij haar dochter en haar gezin woont.

‘Dat wil ik alleen vertellen als ik uw Indonesische tafeltjes met die gemene punten mee mag nemen én het losse matrasje bij uw bed én de stoel die daar ontzettend in de weg staat.’

‘Dat is, uh, chantage’, zegt ze.

Van de zomer startte ik samen met haar kinderen een offensief om haar ‘kangoeroehuisje’ voor haar rollator begaanbaar te krijgen. Ze heeft van alles en valt vaak. Ik dreigde openlijk met het verpleeghuis als de kinderen niet mochten opruimen.

Ze was al niet groot maar is door botontkalking en ingezakte wervels nu piepklein geworden. ‘Als u echt honderd wilt worden, moeten we zorgen dat u uw heup niet breekt of niet nog een wervel, dus moet er opgeruimd worden. U bent net een hamster.’ Ze is grappig, slim en een grootmeester in vertragingstactieken. ‘Jaja, maar heeft u toch iets tegen de pijn. Ik wrijf al obatjes, kajapoetih-olie en zo… Mag ik niet meer paracetamol? En komt uw zoon nu met zijn vrouw? Ja toch? Dan komt u toch wel even met hem, die kleine jongen.’

Als een vorstin houdt ze vanuit haar sta-op-stoel de regie over de schoonmaakactie. Alles heeft herinneringen, over elk frutseltje moeten de kinderen overleggen. Toch is er in een paar weken een hoop verdwenen: de soepblikken onder haar bed, twee van de drie rijstkokers en stapels lege bakjes van de nasi rames uit de keuken en een heleboel pluche beesten van haar bed. De rollator kan bijna overal weer langs, behalve bij het bed.

Mevrouw Toorop stopt mijn drie indo-kinderen hun hele leven al lekkere hapjes toe. Vroeger bakte ze niet één pruimencake maar drie tegelijk. Bakken lukt niet meer, maar ze wil nog steeds dat ik iets meeneem. We voeren dan een spelletje op: ik kom eerder dan ze verwacht want dan kan ze er niemand op uitsturen om iets lekkers te halen.

Soms word je als huisarts een beetje familie, maar dokteren voor je gezin kan behoorlijk link zijn; oogkleppen belemmeren vrij zicht. Mevrouw Toorop hoort een beetje bij mijn gezin en ik een beetje bij het hare. Ik ga nog wel vertellen wanneer mijn zoon op vakantie in Nederland is, maar ik blijf vooral haar dokter die met kunst en vliegwerk probeert haar honderd te laten worden. Vandaag moet ze maar een extra pufje tegen de benauwdheid. ‘Nee, mevrouw Toorop, ik hoef vandaag echt geen nasi rames mee...’

In de uithoeken van Nederland zijn gevestigde huisartsen al schaars en het tekort loopt op. Veel jonge huisartsen en huisartsen die de bureaucratie zat zijn, worden zzp’er. Maar het unieke van het beroep zijn die gezamenlijke ervaringen en verhalen van patiënt en huisarts. Huisartsen moeten meer zijn dan Kwikfit-protocol-monteurs. De echt lange en interessante verhalen mis je als zzp’er allemaal. Dus hup, jonge huisarts, wees niet zo schijterig om je in stad of dorp langdurig vast te leggen. Er zijn overal lieve mevrouwen Toorop. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.