DE WEEK VAN DE HOOFDREDACTEURPieter Klok

Soms is het beter beeld en woorden voor zichzelf te laten spreken

Sommige lezers waren ontstemd dat we de toespraak van Willem-Alexander tijdens de Dodenherdenking niet integraal hadden afgedrukt. ‘Ik heb de koning node gemist’, mailde er een. Een andere lezer (89) vroeg of we de toespraak alsnog op papier aan haar toe wilden sturen. Ze had geen internet. 

Een aantal lezers wil liefst dat we elke belangwekkende rede van de koning publiceren, maar daar zijn we terughoudend in. Een paar jaar geleden zijn we gestopt met het afdrukken van de Troonrede. Over de tekst hiervan wordt zo lang onderhandeld dat er bloedeloos proza overblijft. Liefhebbers kunnen de rede bovendien online lezen.

We waren van tevoren benieuwd naar de toespraak van de koning, maar niet voorbereid op een historisch optreden waarin hij uit de grond van zijn hart stelling nam tegen de moderne onverschilligheid én afstand nam van zijn overgrootmoeder. We hebben daarom geen moment overwogen de toespraak integraal af te drukken. 

Koning Willem-Alexander spreekt tijdens de Nationale Dodenherdenking op de Dam in Amsterdam.Beeld ANP

In tegenstelling tot Mark Rutte, wiens coronatoespraken grotendeels van tevoren uitlekken, wist de koning ons nu al voor de tweede keer te verrassen. Tijdens zijn bezoek aan Indonesië bood hij ineens excuses aan voor de politionele acties en nu hekelde hij terloops, in een bijzin, de onverschilligheid van Wilhelmina, die het presteerde om in 31 toespraken tijdens de Tweede Wereldoorlog slechts drie keer over de Joden te spreken. 

We hebben de toespraak ’s avonds meteen online gezet en onze eigen royaltywatcher Remco Meijer schreef een analyse waarin hij uitlegde waarom het 75 jaar heeft geduurd voordat het Koninklijk Huis tot deze stap kwam. De koning lijkt het jaar 2020 te hebben gekozen om zijn geweten op te schonen. Wij zullen bij elke nieuwe toespraak op scherp staan. 

Normaal gesproken kiezen we liefst onze eigen woorden als we de wereld beschrijven, maar soms is het beter beeld en woorden voor zichzelf te laten spreken. We kozen er in dit geval voor om een grote foto op de voorpagina te zetten van een lege Dam en daarbij alleen een citaat. Het leverde ons een mooi compliment op van een lezer uit Soesterberg, waaruit ik helaas beperkt kan citeren. ‘De sterke kern van de toespraak van de koning in 16 woorden. De leegheid  om te overdenken – van de Dam. Dit is werkelijk de kunst van het weglaten.’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden