ColumnDanka Stuijver

Soms gebruik ik judotechniek in mijn praktijkkamer

‘Neem gerust plaats’, zeg ik terwijl een uitnodigend gebaar maak naar de stoel aan de andere kant van mijn bureau. ‘Dat is niet nodig, ik kom voor een verwijzing naar de dermatoloog en ben zo weer weg.’ Demonstratief blijft hij bij de deur staan. De armen over elkaar heen gevouwen. Even kijk ik hem onderzoekend aan, hij kijkt weg.

Ik besluit de judo-gesprekstechniek toe te passen en mee te bewegen met de patiënt. Ik draai mijn stoel naar mijn computerscherm en zeg vrolijk: ‘Eén verwijzing naar de dermatoloog, coming up.’ Uit mijn printer rolt de verwijsbevestiging. Ik schuif het A4’tje naar de hoek van mijn bureau. De man moet nu wel mijn kant op komen.

‘Mmm lastig’, mompel ik naar het scherm. ‘Wat?’, vraagt de man die inmiddels naast mijn bureau staat. ‘Ik moet de verwijsbrief digitaal invullen maar bij het stuk ‘lichamelijk onderzoek’ accepteert het systeem geen leeg vakje.’ Ik kijk hem bedenkelijk aan. Zijn armen laat hij langs zijn lijf zakken. Er volgt een stilte.

De man zegt: ‘Je mag anders wel even kijken als dat belangrijk is voor de verwijzing?’ ‘Graag.’ Ik sta op en loop vlug naar de onderzoeksruimte met de man in mijn kielzog.

Hij doet zijn jas uit en tilt zijn trui omhoog. Op zijn rug zie ik een flinke acné. ‘Wat vervelend voor je, daar zul je vast veel last van hebben’, zeg ik, en dat meen ik. Dankbaar draait hij zich naar mij toe. ‘Ja, het doet best vaak pijn en... het is ook gewoon vies.’ Even laat hij zijn harnas zakken. Ik realiseer mij dat het nog wel eens zijn gene kan zijn geweest om mij zijn rug niet te willen laten zien en zeg: ‘Nee vies is het niet, het is vervelend voor jou, maar gelukkig is er wat aan te doen.’ ‘Ja?’ klinkt hij hoopvol. ‘Zeker weten, kom ik laat je het behandelschema zien die dermatologen samen met huisartsen hebben opgesteld.’

De man neemt nu wel plaats op de stoel en ik draai het behandelprotocol op het scherm naar hem toe. Ik noem de behandelstappen die wij huisartsen normaal gesproken nemen, en eindig met: ‘Dus dat zal de dermatoloog dan over een maandje ongeveer opstarten.’ ‘Over een maandje?’, zegt de man verschrikt. ‘Ja, er is helaas wel een wachttijd.’

‘O.’ Aarzelend: ‘Kan jij die spulletjes ook voorschrijven?’ ‘Jazeker’, antwoord ik, ‘we kunnen afspreken dat we eerst deze twee stappen proberen en als het daarmee niet verbetert ik je doorstuur naar de dermatoloog?’ ‘Deal’, zegt de man tevreden.

Op weg richting de deur draait hij zich nog even om. ‘Sorry dat ik net zo... eh, je weet wel... zo deed.’ ‘Geeft niet’, zeg ik. Hier had hij het bij kunnen laten, maar hij gaat opgewekt verder. ‘Ik denk dat je ook wel specialist had kunnen worden trouwens.’ Met een gulle glimlach erbij en zijn duim omhoog. ‘Goh denk je? Dankjewel zeg.’ Het cynisme in mijn stem hoort hij niet.

De deur valt dicht en ik leg mijn hoofd even op het bureau voor een momentje van reflectie.

Vijf jaar geleden werd ik, na een promotietraject, aangenomen voor de opleiding tot internist. Ik toog naar Afrika en besloot daar om, terug in Nederland, te solliciteren voor de driejarige specialisatie tot huisarts. Ik koos bewust voor het huisartsenvak. Omdat ik dacht dat dat een mooier, breder en uitdagender vak zou zijn. Maar eerlijk, het valt soms tegen. Door consulten zoals deze waarbij je middels een toneelstukje de patiënt tevreden houdt, maar aan jezelf voorbij gaat. Door de vele berichten in de media over falende huisartsen. Schadelijk voor de beeldvorming en het vertrouwen in de eerste lijn.

De glansrijke rol van poortwachter blijkt in de praktijk er meer één van boa. De rol van spin in het web blijkt in de praktijk er meer een van hamster in een rad. Want hoe hard ik ook ren, hoe hard ik ook werk, het levert nooit datgene op waarmee iedereen tevreden is. Als een drievoudige spagaat tussen patiënt, specialist en zorgverzekeraar met allemaal hun eigen belangen. Dus niet te veel doorverwijzen, maar ook niet te weinig. Niet te vroeg, maar ook zeker niet te laat.

Vanuit mijn ooghoek zie ik het A4’tje met de verwijsbevestiging onaangeraakt liggen op de hoek van mijn bureau. Ik ga weer rechtop zitten en klik op ‘annuleren verwijzing’. ‘Reden?’ vraagt het scherm. Ik typ: ‘Vanwege een uitstekende judotechniek.’ Daar zullen ze bij de dermatologie wel even van opkijken. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden