ColumnSheila Sitalsing

Solidariteit betekende dat rijk betaalde voor arm – de wereld was nog overzichtelijk

Solidariteit betekent zoiets als lotsverbondenheid en vroeger was het een woord dat hoorde bij wat toen ‘links’ heette. Solidariteit betekende dat rijk betaalde voor arm – de wereld was nog overzichtelijk.

Sinds corona is het een stuk ingewikkelder geworden. Tegenwoordig heet alles solidariteit: klappen uit het keukenraam voor zorgpersoneel, samen liedjes met complexe teksten zingen, geen geld terugvragen van de kaartjes voor een afgeblazen theatervoorstelling, en ‘2 tot 4 miljard euro’ aan belastinggeld voor KLM. Met iets simpels als thuisblijven kun je tegenwoordig al een heel eind komen in solidair zijn; voor het overige mag je gerust een hufter zijn.

Woensdagavond voegde de premier een nieuwe dimensie toe aan het begrip solidariteit: geld terugvragen voor een vliegticket van vluchten die niet zijn doorgegaan, in plaats van genoegen nemen met een voucher, is niet in de geest van het nieuwe samen. We kunnen, meent de premier, ‘best een beetje solidair’ zijn met worstelende luchtvaartmaatschappijen. Zelf heeft hij ook ‘een paar ongebruikte vliegtickets in de la liggen’, en wie genoeg geld had om een vliegticket te kopen, kan dat nu vast wel even missen.

Volgens de Europese Commissie is geld terugvragen voor een dienst die niet is geleverd een consumentenrecht. Margrethe Vestager, eurocommissaris voor Mededinging, kan voorstellen dat er mensen zijn die hun geld terug willen als ‘ze hun baan kwijt zijn terwijl hun vakantiebudget geïnvesteerd is in een vliegticket’ bijvoorbeeld. Of als ze bij de KLM hebben geboekt en vinden dat ze zich met een sponsoring voor die lui van ‘2 tot 4 miljard euro’ uit hún belastinggeld al solidairder hebben betoond dan strikt noodzakelijk, mompelden we er thuis achteraan.

Solidariteit is volgens Lodewijk Asscher dat een bedrijf dat uit gemeenschapsgeld coronanoodhulp krijgt geen personeel mag ontslaan. Ook als een bedrijf door zijn reserves heen is en voor het blok staat? vroeg de Volkskrant. Ook dan, zei Asscher.

Een paar uur later stond Jacco Vonhof, lobbyist voor het midden- en kleinbedrijf, tegen dezelfde Volkskrant uit te leggen dat solidariteit volgens hem juist betekent dat werknemers privileges inleveren, dat ‘bepaalde cao’s worden uitgesteld of spreiding van het vakantiegeld wordt afgesproken’. Meedokken dus. Want ‘solidariteit is ongelooflijk ingewikkeld’, aldus Vonhof.

Zeg dat wel.

Solidariteit is tegenwoordig: je peperdure kaartje van Mojo Concerts niet terugvragen, want Mojo mag dan wel jarenlang een winstgevende business hebben gerund, nu is het de tijd om niet te vragen wat Mojo voor jou kan doen, maar wat jij voor Mojo kan doen.

Solidariteit is tegenwoordig: opperen om sportscholen alvast te openen voor 60-minners, want dat is misschien niet aardig jegens 60-plussers, maar kunnen die verdomme ook eens een keer solidair zijn met het sportschoolgebeuren?

Met Corendon op vakantie gaan om het toerisme te helpen: heel solidair, juíst nu.

Misschien is de totaalverwarring eerder begonnen, die ene keer, een paar jaar geleden, toen Klaas Dijkhoff namens de VVD over ‘wederkerigheid’ begon, en iedereen verrast rechtop ging zitten. Totdat bleek dat hij ermee bedoelde dat hij de bijstandsuitkering standaard wilde verlagen om pas naar het oorspronkelijke niveau op te krikken wanneer iemand zich aantoonbaar ‘nuttig’ had gemaakt. Ook dat heette ‘solidariteit’, met 'de mensen die de uitkeringen betalen’.

Opvang in de regio: juíst solidair.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden