opiniesocial distancing

Social distancing is een katalysator voor volksziekte nummer één: het eenzaamheidsvirus

Ambulant begeleider Jelle Smits ziet met lede ogen aan welk effect social distancing op eenzaamheid heeft. Hij pleit voor meer oog voor de medemens. ‘Laat de eenzame mens toe tot uw inner circle, juist nu.’

Een man, alleen, achter het raam van zijn huis in Den Haag.Beeld Marcel van den Bergh

Steeds meer mensen denken na over welke contacten zij tot hun inner circle scharen. Zo ontstaan er bondjes van familie of vrienden die elkaar vertrouwen en hun best doen om contacten buiten het bondje te beperken. Op deze manier ontstaan er ketens aan mensen die niet, of in ieder geval beperkt, contact hebben met mensen buiten deze keten. Maar wat als je bij niemand zijn inner circle hoort en met lege handen staat?

In het debat over de lockdown van Nederland waar onder andere viroloog Ab Osterhaus en de intussen befaamde intensive care-specialist Diederik Gommers aan tafel zaten, werd gesproken over het doorbreken van ketens die bijdragen aan snelle verspreiding van het virus. 

Sociaal pact

Een manier om dit te doen is het creëren van kleine groepjes mensen die elkaar zien gedurende de tijd dat de coronacrisis duurt. Buiten deze kleine groepjes wordt contact zoveel mogelijk vermeden. Een soort light-versie van de lockdown in Wuhan waarbij mensen toch in hun behoefte aan sociaal contact kunnen voorzien. Deze groepjes ontstaan op dit moment op eigen initiatief van burgers. Binnenkort wordt het mogelijk opgelegd door de overheid.

In ieders netwerk zullen er bewust en onbewust al steeds meer van deze bondjes ontstaan. Vaak is het familie, maar soms ook vrienden die dichtbij staan. Het sluiten van het pact om elkaar te blijven zien tijdens deze moeilijke tijd is niet alleen een maatregel om de eigen bijdrage aan de verspreiding van het virus zoveel mogelijk te beperken, maar ook een bevestiging van de relatie.

Gymlestrauma

Waar we ons bewust van moeten zijn, is dat er mensen zijn die bij niemands inner circle horen. Trauma’s van de gymlessen worden geraakt, maar het gaat verder dan dat. Mensen die een deel van hun leven al in eenzaamheid hebben doorgebracht, zullen nog eenzamer worden. En eenzaamheid moet niet worden onderschat, zo weten we inmiddels. Bij eenzaamheid wordt hetzelfde deel van de hersenen geactiveerd als bij lichamelijke pijn. Eenzaamheid doet pijn. Letterlijk.

Daarom een oproep om niet alleen oog te hebben voor de praktische noden van familie, vrienden of buren. We moeten juist ook oog hebben voor de mensen die wel zelf hun boodschappen kunnen doen, maar in sociaal opzicht totaal met lege handen staan. Hier ligt niet alleen een taak aan maatschappelijk werkers, maar ook voor u als medeburger van de eenzame mens.

Laten we denken aan de mensen in ons netwerk die buiten de boot dreigen te vallen. Laten we nadenken over de vraag of we deze mensen misschien kunnen toelaten in onze inner circle. Ook wanneer we daardoor misschien niet drie, maar twee van onze dierbare vrienden zullen zien de komende weken. Een oproep om niet alleen het coronavirus, maar ook volksziekte nummer één - het eenzaamheidsvirus - een halt toe te roepen.

Jelle Smits is ambulant begeleider en filosoof

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden