Opinie

Smeed coalitie tussen moslims en het Westen

Aanslagen Parijs

Moslims in Europa en het Midden-Oosten willen ook wonen in een democratische rechtsstaat. Betrek hen als bondgenoten bij de strijd tegen IS.

De Franse president Francois Hollande. Beeld ap

De islamofascisten die dood en verderf hebben gezaaid in de hoofdstad van Frankrijk hadden geen notie van de zegeningen van vrijheid, gelijkheid en broederschap, anders hadden ze de geboortestad van de moderne democratie niet willen bezoedelen met hun misdaden.

De vraag is nu hoe de machtige en welvarende westerse democratieën op deze misdaden behoren te reageren. Veertien jaar geleden werd het Westen op 11 september 2001 met dezelfde dringende vraag geconfronteerd. Het antwoord was toen: 'U bent voor ons of tegen ons'. Het wordt tijd in te zien dat mede door deze strategie, met twee miljoen doden, gewonden, vluchtelingen en ontheemden tot gevolg, we een nog gevaarlijkere Frankenstein dan Al Qaida over onszelf hebben afgeroepen.

Dat monster noemt zichzelf Islamitische Staat. Het is een teken van een ernstig tekort aan heldere politieke ideeën, van een machtsvacuüm in het Midden-Oosten en Noord-Afrika zelf, dat een dergelijke kwaadaardige versie van politieke islam door zo'n bloeddorstige bende er vaste voet aan de grond heeft gekregen. Het Westen is dus niet de rechtstreekse oorzaak van IS en zal dus ook nooit en nimmer in zijn eentje de remedie daartegen kunnen zijn.

Tineke Bennema is lid van het Grote Midden-Oosten Platform.

Machtig

Maar het Westen is wel machtig en bij machte, om gesteund door zijn politieke idealen over liberale democratie succesvolle coalities te smeden tegen IS. Een coalitie die bestaat uit de eigen diverse populatie met zijn moslims hier, én uit de volkeren in het Midden Oosten dáár. Want ook zij verlangen naar een democratische rechtsstaat. Moderne democratie heeft in Parijs het licht gezien, maar waarom zou ze geen universele aspiraties belichamen?

In zijn keuze van partners in het Midden-Oosten kwam het Westen traditiegetrouw uit bij dictators, en niet bij de volkeren. Te laat heeft het erkend hoe wreed Saddam Hussein, Kadhafi en Assad waren. De bombardementen en invallen in hun landen waren een voedingsbodem voor IS. En alsof het Westen niets heeft geleerd, kiest het weer voor bijvoorbeeld Al Sisi in Egypte, die wapens van ons krijgt, Frankrijk voorop, of het Saoedische koningshuis, dat met ons oliegeld wahabitische haat zaait onder moslimjongeren wereldwijd.

Wij-zij-denken

Het wij-zij-denken in de westerse publieke opinie en media ontwricht onze samenleving en de westerse regeringen hebben te weinig gedaan om dat beeld te nuanceren. Door moslims met extremisten te laten identificeren, bedien je je van dezelfde strategie als de terroristen, je valt namelijk onschuldigen aan.

Laten westerse overheden programma's opzetten om kennis te verspreiden over het Midden-Oosten en islam, op school, onder beleidsmakers, docenten. Zorg dat jongeren van het Morgenland en Avondland elkaar ontmoeten en ondernemingen op touw gaan zetten.

Van eminent belang is te begrijpen waarom een groot deel van de wereld 'ons' haat. Deze haat is niet irrationeel, maar politiek en historisch bepaald. IS heeft zich vaak bediend van het akkoord van Sykes en Picot uit 1916, waarin de Britten en de Fransen de regio in invloedssferen verdeelden, om zijn daden te rechtvaardigen. Alle Arabieren weten waar dit over gaat, maar in het westen bijna niemand. Die kloof moet gedicht.

Daarnaast zou het de wereld veel pijn, moeite, geld en grondstoffen besparen als het Westen investeert in de economieën en de civil society van Noord-Afrika en het Midden-Oosten. De meerderheid van de burgers is onder 25 jaar en heeft geen perspectief.

Malta-conferentie

Als Groot Midden-Oosten Platform stellen wij een Malta-conferentie voor, maar dan in het groot, met een Marhallplan voor het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Ga daarbij, in plaats van met heersers, banden aan met ondernemingen, burgerorganisaties, vrouwengroepen, coöperaties. En dat geldt ook voor de moslimbevolking binnen onze grenzen, die zich tweederangs burgers voelen.

Investeer in en intensiveer ook de krachten van vluchtelingen in Europa. Zij zijn het bewijs dat mensen uit het Midden-Oosten onze wereld prefereren boven die van IS en Assad. Zij vormen een enorme macht tegen IS.

Morgenland en Avondland zijn verbonden, te lang heeft het Westen daarvoor de ogen gesloten.

Het Grote Midden-Oosten Platform bundelt de krachten van de vele Midden-Oosten-experts in Nederland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.