ColumnNadia Ezzeroili

Sinds wanneer zijn bleekneuzige anti-vaxxers een autoriteit in achterstandswijken?

Terwijl ik mijn kont niet meer kan keren op het dakterras omdat er nu een picknicktafel, een loungebank, een glijbaan, een heater en een schildpadzandbak staat, komen de complottheorieën vanuit achterstandswijken steeds vaker voorbij via de zussenapp. De verhalen, filmpjes en audiofragmenten zijn alleen niet zo geestig meer. Ze worden steeds hardnekkiger.

Nu circuleert er een filmpje van een anti-vaxxer die, met de blik van een dooie vis die net een likje mdma heeft genomen, vanaf haar luie tuinstoel op Ibiza uitlegt waarom niemand de overheid, de media en de farmaceutische industrie moet vertrouwen als het aankomt op de coronacrisis.

‘Ik ben gemaakt als ziel op deze aarde om iedereen te informeren over wat er nu gaande is’, begint ze haar gevaarzettende gewauwel dat ruim twintig minuten duurt. Ze noemt zichzelf geen complotdenker, maar een ‘compleetdenker’. ‘Ik ben maar een gewone moeder en ik ben al vijf jaar bezig met eigen onderzoek naar alles wat er zich afspeelt achter de media.’ Zo weet ze bijvoorbeeld, en dit filmpje is voor april opgenomen, dat de overheid tussen 1 en 10 april een volledige lockdown organiseert. Dat is trouwens niet gebeurd, maar ze vertelt het stellig alsof ze een telepathisch lijntje heeft met het kabinet. En verder zevert ze nog iets over chemtrails en de stikstofcrisis.

Ik kan haar zelfgenoegzame gelul niet meer aanhoren en zet het filmpje uit. Het vertrouwen in instituties is altijd laag geweest in het milieu waar ik ben opgegroeid. Maar sinds wanneer zijn de bleekneuzige anti-vaxxers opeens een autoriteit?

En waarom is de memo over social distancing op sommige plekken in kansarme wijken nog niet helder overgekomen? Ik ga zelf nauwelijks meer naar buiten, laat staan buiten de hippe Amsterdamse wijk waar ik nu woon, dus ik heb er geen zicht meer op. Maar ik hoor geregeld verhalen over samenscholende mensen die niet eens door lijken te hebben dat ze in overtreding zijn.

‘Wat is dat toch? Speelt het analfabetisme of de opleidingsachtergrond een rol ?’, vraag ik mijn zussen, die momenteel nog wel in achterstandsbuurten wonen. Ik kan me zo voorstellen dat de termen moeilijk te begrijpen zijn voor laaggeletterden. Zelfs de televisietoespraak van Mark Rutte, toch al laagdrempelig van toon, zou een gemiddelde Nederlander zonder basisonderwijs moeilijk kunnen volgen.

‘Dat moet je niet overschatten’, appt mijn zus terug. ‘Er ontbreekt hier eerder inzicht in virusverspreiding. Enerzijds zie je extreem schoonmaakgedrag, zoals alle boodschappen boenen met chloor. Anderzijds zie je dat mensen te weinig of te krom aan social distancing doen en dus wel de hele tijd naar buiten gaan om die boodschappen te doen.’

Het sociaal verkeer in achterstandswijken is bovendien vaak anders ingericht, zegt mijn zus, en dat maakt social distancing misschien ook een grotere opgave. ‘Vriendschappen en sociale kringen zijn anders voor de armen, en voor de kwetsbaren helemaal. Mensen uit een getto gaan niet naar een duur café als sociale activiteit. Zij gaan naar het buurthuis, drinken daar koffie, doen activiteiten, koken en sporten samen. Buurthuizen vervullen een belangrijke functie voor die groep. Die zijn nu allemaal gesloten. Mensen die niet digivaardig zijn, afhankelijk van buurtvoorzieningen om mensen tegen te komen, zijn nu intens eenzaam. Dan zijn de maatregelen snel overtreden.’

Interessante theorie. Al lopen er ook in achterstandswijken gewoon stomme eikels rond die schijt hebben aan regels.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden