Column Max Pam

Sinds kort begrijp ik de slachtoffers van oplichting, omdat ik er zelf met open ogen ben ingelopen

Regelmatig betrap ik mijzelf erop dat ik weinig medelijden voel voor mensen die zijn opgelicht. Dat is ongetwijfeld een ­karakterzwakte mijnerzijds, maar dat komt ook omdat je soms versteld staat van de naïviteit bij de slachtoffers.

In de programma’s Kassa en ­Opgelicht zie je vaak hoe mannen en vrouwen zich in hun verliefdheid een enorme poot laten uitdraaien. Bij elke nieuwe belofte van de oplichter of oplichtster trappen ze er weer in, terwijl je op afstand al kunt zien (en ruiken) dat wij hier te maken hebben met iemand die precies weet hoe je van goedgelovigheid misbruik kunt maken. Het moment van de waarheid komt altijd aan de einde van de uitzending, als de man of de vrouw die niet deugt, wordt geconfronteerd met de cameraploeg die achter hem (of haar) aanholt.

Hoe is het mogelijk dat mensen zich zo laat naaien en verneuken, is de vraag die steeds terugkomt. Die reactie had ik ook met die advertenties op Facebook, waarin bekende Nederlanders oproepen bitcoins te kopen, aangezien ook zij daarmee een geweldige slag hebben geslagen. Haast je om je in te schrijven bij het bureau dat zo’n dikke winst ook voor jou gaat regelen! Die advertenties waren overduidelijk nep, maar kennelijk was het nepgehalte toch niet hoog genoeg, want deze krant meldde dat obscure bedrijfjes op die manier al miljoenen hebben binnengehengeld. Wie had ingelegd, kon naar zijn geld fluiten.

Moet je medelijden hebben met die sukkels?

Onlangs beschreef Volkskrants eigen huisarts, Joost Zaat, hoe patiënten voor fikse bedragen waardeloze watertjes kopen, die het ingestraalde flessenwater van Jomanda als wondermiddel verre overtreffen. De hele uitkering wordt eraan gespendeerd. Noem het redoxsignaalmoleculen en mensen staan al in de rij om het in te nemen tegen de vermoeidheid. Ongelooflijk stom. Wat beweegt mensen om zich over te geven aan flauwekul die van alle muren afspat? Het kan niet alleen wanhoop zijn.

Sinds kort heb ik evenwel meer begrip gekregen voor de slachtoffers van oplichting, omdat ik er zelf met open ogen ben ingelopen. Via de mail had ik van het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) een aanmaning gekregen voor een boete wegens te hard rijden. Die had ik kennelijk niet betaald. Ik rijd inderdaad wel eens te hard en ik vergeet wel eens iets.

Het was meer dan 400 euro en hoewel ik mij niet herinnerde waar ik precies de overtreding had begaan, betaalde ik. Een paar ­dagen later ontving ik weer zo’n aanmaning, weer meer dan 400 euro, zij het dat het bedrag nu iets anders was. Dat vond ik kras. Ik belde het CJIB. ‘We sturen nooit ­rekeningen per mail’, kreeg ik te horen. Au! Ik had geluk. Bij het overmaken had mijn bankprogramma mij automatisch verbeterd en niet het rekeningnummer van de oplichters ingevuld, maar het werkelijke nummer van het CJIB. Gered! Een paar dagen later kreeg ik het geld keurig teruggestort.

Er is een tijd geweest dat je, om wederrechtelijk aan geld te komen, de sok van oude vrouwtjes moest vinden of een bank moest overvallen. Dat was gevaarlijk werk, waarbij je herkend kon worden. De oplichters van nu blijven onzichtbaar en werken zonder scrupules op afstand. Onlangs hebben internetboeven zich in het bisdom Roermond voorgedaan als priesters. Via phishing probeerden zij parochianen geld te laten overmaken, maar de opbrengst viel tegen. ‘Blijkbaar denkt men dat er nog veel geld te halen valt bij de parochies. Maar ook in Limburg is het rijke roomse leven allang voorbij’, concludeerde Matheu Bemelmans, woordvoerder van het bisdom Roermond. Dit is de oude en de nieuwe wereld in twee zinnen uitgelegd.

Bij mij is internetfraude al twintig jaar geleden begonnen, toen opeens elke week 1,25 euro van mijn rekening werd afgeschreven. Dat is zo’n klein bedrag dat je het eerst niet merkt. ‘Naar de porno gekeken?’, vroegen ze olijk bij mijn bank toen ik het probleem voorlegde. Om van die afschrijvingen af te komen, was net zoiets als een pleister verwijderen die aan je vinger blijft plakken en tenslotte zat er niets anders op dan de hele rekening op te heffen.

Sindsdien heb ik flink wat frauduleuze mails voorbij zien komen. Bij de KLM bleek ik tickets besteld te hebben die ik niet had besteld, maar nog wel moest betalen. Of ik even in wilde loggen om mijn gegevens van Mastercard te controleren. De Rabobank heeft een nieuwe betaalpas voor u klaar liggen. Enzovoort. De laatste tijd ontvang ik met enige regelmaat mails, waarin mij wordt meegedeeld dat ik ben gehackt en dat ik die toestand tegen de alleszins ­redelijke vergoeding van duizend dollar kan opheffen. Die gooi ik weg en dan gebeurt er niets. Tot op heden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden