ColumnBert Wagendorp

Sigrid Kaag wil geen peilingenpolitiek meer; ik ben reuzebenieuwd naar de peilingen

Sigrid Kaag is zaterdag bijna unaniem verkozen tot de nieuwe leider van D66. In een toespraak in hotel Papendal in Arnhem zei ze dat ze af wilde van ‘peilingenpolitiek’. Om te bewijzen dat ze dat meende, zei ze meteen dat ze voorstander was van verdere Europese integratie, van een Europees leger en van het opofferen van de Nederlandse soevereiniteit voor de Europese. Zelfs onze vlag moet gele Europese sterren krijgen, vond Kaag.

Dat was een knuppel in het hoenderhok. De peilingen zullen uitwijzen wat de kiezers daarvan vinden, al is Kaag daar dus niet zo in geïnteresseerd. De laatste peilingen ­laten overigens zien dat er mogelijk sprake is van een licht ‘Kaag-effect’: D66 steeg de afgelopen maand bij Ipsos van dertien naar vijftien zetels. Niet genoeg om Rutte uit het Torentje te werken, maar het is een begin.

Uit de peilingen bleek dat Kaag, voor ze zich kandidaat stelde, door 17 procent van de Nederlanders werd gezien als ‘de ideale premier’ en dat dat percentage, nadat ze haar kandidatuur had bevestigd, in juli binnen één week steeg naar 31 procent. Nog niet de 59 procent van Rutte, maar ze is de Pogacar van Den Haag: een gevaarlijke underdog.

Peilingen zijn het voedsel en water van de populisten. Wilders en Baudet stellen hun politieke koers erop af – en natuurlijk op hun goed ontwikkelde onderbuikgevoel, hun politieke antenne en hun drive om verdeeldheid te zaaien. Daarom sloot Kaag gisteren samenwerking met PVV en FvD uit, een dreun voor zowel Wilders als Baudet.

Kaag heeft de afgelopen maanden een lange tocht langs de D66-afdelingen in het land gemaakt, wat je een soort privépeiling zou kunnen noemen. Maar je kunt natuurlijk je oren niet helemaal sluiten voor de stem des volks, want dan word je de Loekasjenko van de Lage Landen.

Voor de tegenstanders van D66 zijn Kaags radicale pro-Europese uitlatingen een cadeautje – Geert was zondag jarig, dus dat kwam mooi uit. Hij en T. Baudet zijn nu al bezig met de soundbites waarmee ze dat gaan uitpakken. Ook bij De Telegraaf is het zoeken naar vette koppen begonnen. Niet vanwege de peilingen, maar vanwege de oplage. Met ‘D66 doet Nederland in de uitverkoop’ kom je er niet, het zal allemaal scherper moeten, waarbij er best mag worden gehint op landverraad en de malafide elite. Een verwijzing naar het Derde Rijk moet ook kunnen.

Kaag draait er niet omheen. ‘Betekent dat een opoffering van de nationale soevereiniteit?’ Elke politicus, ook de pro-Europese, zou hierop ‘nee, natuurlijk niet’ antwoorden, want de suggestie van opoffering van de nationale soevereiniteit is spelen met vuur. Ze houden het liever op een veilig ‘Europa moet werken voor de mensen’ of andere kreten waar niemand tegen kan zijn.

Je kunt wel merken dat Kaag de afgelopen jaren veel in het buitenland verbleef, waar ze meestal niet eens weten dat Nederland een soevereine staat ís, want het antwoord op haar eigen vraag was een unverfroren: ‘Ja, daar moeten we eerlijk over zijn.’

Het kan voor D66’ers geen nieuws zijn wat Kaag betoogde. Maar het is goed dat zij, wat je er verder ook van vindt, haar standpunt zo uitdagend formuleerde. Bij types als Wopke Hoekstra en Mark Rutte heb ik altijd het idee dat ze heus wel weten dat verdere Europese integratie een natuurlijk en noodzakelijk proces is, maar dat ze dat uit peilingangst niet tegen hun achterban durven vertellen.

Ik ben reuzebenieuwd naar het effect van Kaags woorden op de peilingen en vooral op de Moeder aller Peilingen, de verkiezingen van 17 maart 2021.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden