opinie milieudefensie

Shell omarmt niet het klimaatakkoord, maar juist de landen die het ondermijnen

Zelfs wereldwijde afspraken helpen Shell niet in de praktijk de juiste keuzes te maken. Rechtszaken zoals de klimaatzaak van Milieudefensie tegen Shell zijn noodzakelijk om die verantwoordelijkheid af te dwingen, betoogt Milieudefensie-directeur Donald Pols.

Klimaatdemonstranten eerder dit jaar bij het hoofdkantoor van Shell in Den Haag. Beeld Arie Kievit / de Volkskrant

Vorige week was een treurige week voor het klimaat. Op 5 november zette president Trump de eerste stappen om zich onder het klimaatakkoord van Parijs uit te worstelen. Een dag later deed de Braziliaanse president Bolsonaro met ‘de grootste veiling van olievelden ter wereld’ naast de Amazone ook het klimaat in de uitverkoop.

Ook deze week wordt spannend. Woensdag moet Shell met een reactie komen in de klimaatzaak die we tegen het olie- en gasbedrijf aanspanden vanwege Shells belangrijke aandeel in het veroorzaken van de klimaatcrisis.

Ik heb geen glazen bol, maar ik ga u alvast voorspellen waar de reactie in grote lijnen op neer zal komen: ‘Wij zijn een duurzaam olie- en gasbedrijf en staan volledig achter het klimaatakkoord van Parijs. We doen al enorm ons best.’ Dat is althans de mantra die Marian van Loon, ceo van Shell Nederland het hele jaar al over ons uitstort. Het klinkt prachtig, het lijkt ook alsof Shell verantwoordelijkheid neemt, maar de werkelijkheid is helaas anders.

Oliegigant

Laten we eerst vaststellen dat Brazilië en de Verenigde Staten niet bepaald horen bij de landen die het klimaatakkoord van Parijs ‘omarmen’. Het zijn dus geen landen waar je als bedrijf dat claimt dat wél te doen, mee in zee wil. Zeker niet als ‘duurzaamheid het grootste deel van je baan’ is’, zoals Marjan van Loon laatst zonder te knipperen beweerde in het televisieprogramma De staat van het klimaat. Duurzaamheid is ook het grootste deel van mijn baan, en ik zou dat niet willen.

Maar Shell omarmt Trump en Bolsonaro. Het investeert juist in díe landen die het klimaatakkoord de rug toekeren. Zo gaat van Shells wereldwijde olie- en gasinvesteringen het grootste deel (6,6 miljard dollar in 2018) naar de VS. En in mei dit jaar kondigde Shell aan tot 2025 2 miljard dollar per jaar te willen investeren in Brazilië.

Bolsonaro, die van Brazilië een oliegigant wil maken, veilde vorige week olievelden voor de Braziliaanse kust met ruimte voor 60 nieuwe platforms. Hij hoopt zo snel 25 miljard dollar op te strijken en later miljarden meer. De vernietigende impact op lokale gemeenschappen en de natuur negeert hij gemakshalve. En ook dat de exploitatie van de al gevonden olie- en gasreserves de wereld ver voorbij de 1,5 graad Celsius opwarming brengt. Shell negeert dat ook en meldde zich enthousiast voor de biedingsronde, op zoek naar een koopje.

Afdwingen

Als je daadwerkelijk achter het klimaatakkoord van Parijs staat, als je dus onderschrijft dat de opwarming van de aarde onder de 2 graden en liefst onder de 1,5 graden Celsius zou moeten blijven en als je – zoals Shell – al tientallen jaren wéét dat de gevolgen desastreus zijn als we op de oude voet doorgaan, dan zet je vol in op alternatieven en verlaat je de fossiele industrie zo snel mogelijk. Maar wie de Shell-cijfers goed bekijkt, ziet dat het de komende jaren zo’n 149 miljard dollar wil investeren in nieuwe olie en gaswinning en de productie tot 2030 niet wil verlagen, maar met 38 procent verhogen.

Dat leidt tot de vraag: hoe serieus neemt Shell de klimaatdoelen van Parijs nou echt? Tot op de dag van vandaag geldt: helemaal niet. Het telt eigenlijk niet wat Shell zegt, want wat Shell zegt, is niet wat Shell doet. En nu blijkt dat zelfs wereldwijde afspraken Shell niet helpen in de praktijk de juiste keuzes te maken, zijn rechtszaken zoals onze klimaatzaak noodzakelijk om die verantwoordelijkheid af te dwingen. Wat de reactie van Shell ook wordt in deze rechtszaak. Mijn antwoord is in ieder geval: eerst zien dan geloven, en tot ziens in de rechtszaal.

Donald Pols is directeur van Milieudefensie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden