Opinie

Shell, het fossiele feest duurt niet eeuwig

Shells overname van de Britse BG Group is een investering in de energievoorziening van de vorige eeuw. Het is alsof Kodak tijdens de overgang van analoge naar digitale fotografie een fotorolletjesfabriek koopt. Shell zou zijn miljarden veel beter kunnen besteden.

Beeld anp

Iedere manager kent het begrip cashcow en weet dat hij zo veel mogelijk winst moet maken met zijn melkkoeien en dat geld moet investeren in de producten van de toekomst. Wat de melkkoeien van de energie-industrie zijn, is overduidelijk: aardolie- en aardgasbronnen. Olie- en gasbedrijven verdienen er miljarden mee. Waar de toekomst van de energie-industrie ligt, is ook niet zo moeilijk te zien: duurzame energie, van zonnepanelen tot getijdencentrales. Laten we vijf tekens aan de wand noemen:

De belangrijkste is economisch: zonnepanelen worden jaar in jaar uit goedkoper terwijl het steeds meer geld kost om olie- en gas te vinden en uit de grond te krijgen. Vanaf 1970 steeg de olieprijs van 3,18 dollar naar ruim 50 dollar per vat. De prijs van een zonnepaneel daalde in diezelfde periode van 100 dollar per Watt naar 0,50 dollar en blijft dalen. Binnenkort is energie uit zonnepanelen goedkoper dan olie en gas diep uit de oceaanbodem, de Noordpool of schalielagen. Logisch, technologie wordt immers altijd goedkoper (wat kostte de eerste CD-speler ook al weer en wat kost een MP3-speler nu?) en grondstoffen worden per definitie schaarser en dus duurder.

Ten tweede gaan we elektrisch rijden, waardoor we binnenkort geen benzine meer nodig hebben. In de Verenigde staten is de elektrische Tesla nu al de best verkochte auto in zijn segment.

Elektrische Tesla's worden opgeladen tijdens de officiële opening van de TESLA Supercharger. Beeld anp

Druk van de consument

Ten derde worden huizen en kantoren op zijn minst energieneutraal, waardoor we straks geen aardgas meer nodig hebben. Gebouwen zullen zelfs duurzame energie gaan leveren, waardoor er steeds minder fossiele energie nodig is.

Ten vierde willen consumenten schone energie, die de aarde niet opwarmt. Ze zijn het bovendien zat om dictators als Poetin en organisaties als IS te financieren. Consumenten oefenen steeds meer druk uit op hun pensioenfondsen om zich terug te trekken uit fossiele energiebedrijven. Veel jonge pensioenopbouwers, die hun pensioengeld pas over een halve eeuw nodig hebben, willen al helemaal niet dat hun geld naar ten dode opgeschreven fossiele energiebedrijven gaat.

Ten vijfde hebben overheden plechtig beloofd om de opwarming van de aarde binnen de twee graden Celsius te houden. Als ze die belofte omzetten in beleid, dan moet de olie en het gas van de BG Group die Shell net heeft gekocht, in de grond blijven.

Terwijl Shell denkt dat het fossiele feest nog deze hele eeuw doorgaat, wijzen alle signalen op een snelle opkomst van duurzame energie en een snel einde van fossiele energie.

Activisten van Greenpeace houden een spandoek op met de tekst The People vs Shell, nadat zij op het boorplatform Polar Pioneer van Shell zijn geklommen. Beeld anp

Shell gedoemd te verdwijnen

De recente geschiedenis van elektriciteitssector zou een waarschuwing voor de olie- en gasindustrie moeten zijn. De elektriciteitsbedrijven gebruikten hun winsten uit kolencentrales (hun toenmalige melkkoeien) om nog meer kolencentrales te bouwen of te kopen (die van Essent en Nuon bijvoorbeeld) in plaats van te investeren in duurzame elektriciteitsopwekking. De Europese elektriciteitsindustrie verloor hierdoor de afgelopen jaren 500 miljard euro, berekende het Britse tijdschrift The Economist.

Wat zou het daarom mooi zijn geweest als Shell die 64 miljard euro had geïnvesteerd in de energievoorziening van de toekomst, in zonnepanelen, windturbines en andere vormen van duurzame energie. Het zou de wereldwijde overgang naar duurzame energie in een stroomversnelling kunnen brengen en het zou de overlevingskansen van Shell vergroten.

Shell zou zijn winsten uit de fossiele brandstoffen (nu ze er nog zijn) moeten investeren in nieuwe energiewinning, bijvoorbeeld uit zon, wind en getijdenstromingen. Het zou de winsten uit de energie van de vorige eeuw moeten gebruiken om te investeren in de energie van deze eeuw. Laat Shell bijvoorbeeld de Noordzee vol windturbines zetten en de Spaanse vlakten vol zonnepanelen.

Anders is Shell gedoemd te verdwijnen. Net als Nokia, dat verrast werd door de smartphone, de paardenkoetsiers, die de T-Ford niet zagen aankomen, en Kodak, dat dacht dat het met digitale fotografie niet zo'n vaart zou lopen.

Dr. Rob Roggema is Adj. Professor Urbanism and Complexity (Swinburne University of Technology) Mark van Baal is energiejournalist. Follow This (www.follow-this.org) is een beweging van aandeelhouders die willen dat Shell een duurzaam energiebedrijf wordt.

Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.