Column

Sheila Sitalsing: CDA stemt vóór Oekraïneverdrag: finale van curieus schimmenspel

Ondertussen vraagt men zich af waar die woede in het land vandaan komt

Het ging dinsdagavond in de Eerste Kamer nog lang door over plofkippen en foie gras in Oekraïne, over de diepere betekenis van inlegvelletjes cq bindende juridische verklaringen, over vijandbeelden en vriendschapsillusies, maar vanaf twee uur 's middags stond de uitkomst van het debat al goeddeels vast: het CDA in de Eerste Kamer zal vóór stemmen. Vóór het associatieverdrag tussen de Europese Unie en Oekraïne - inclusief inlegvel cq 'bindende juridische verklaring'. Waarmee na anderhalf jaar een einde komt aan een curieus schimmenspel met hoofdrollen voor diverse lafaards, bangerikken en illusionisten.

De vraag die in het voorjaar van 2016 aan ons werd voorgelegd, was glashelder. Het ging niet over een Nexit, niet over de vraag of Jan Roos wel of niet mentaal capabel is, niet over de vraag of het instrument volksraadpleging wel of geen goed idee is. Het ging over een samenwerkingsovereenkomst met een buurland van de Europese Unie. Een land dat vanuit het Oosten aangevallen wordt en dat graag westwaarts kijkt. Het verdrag was te lezen, het was te begrijpen, het regende argumenten voor en tegen die prima te doorgronden waren. Daar kon je na of nee tegen zeggen. Doodsimpel. De volksraadpleging als nuttige aanvulling op de besluitvorming, waarop de politiek verantwoordelijken een gewetensvolle afweging maken - waarom niet.

Maar de regering, die zei vóór te zijn, durfde angstvallig geen campagne te voeren. Geen overtuigend verhaal te houden over waarden die het waard zijn om voor te strijden, over broederschap en bondgenoten, over waarden en dromen.

Politici in Nederland zijn doorgaans boekhouders van klein geluk. Brengers van blijde boodschappen als: kijk, de koopkracht is met twee komma vijfenzeventig procent gestegen en u mag hier 130, tussen zeven uur 's avonds en zeven uur 's morgens. Ze verwachten er complimenten voor; die krijgen ze doorgaans ook.

En zo werd ook het Oekraïneverdrag verkocht: goed voor de handel en het kost ons geen cent. De tegenstanders hadden wel een verhaal over waarden en dromen, over zij en wij.

Zij kregen mensen zo ver om naar een stembus te fietsen. Zij wonnen.

Dat hun winst zou worden omgebogen in verlies, stond in de sterren geschreven. De rookmachine van de premier heeft overuren gedraaid om de nee-stem te herinterpreteren. Er kwamen verhelderingen en 'juridisch bindende' verklaringen - zaken waar niemand om had gevraagd: de nee-stemmers niet en de ja-stemmers niet. En zo werd van een burger die 'neen' zei eentje gemaakt die 'ja' bedoelde. De thuisblijvers kregen weer eens gelijk.

In de Tweede Kamer keerde het CDA zich nog tegen deze creativiteit. Dat was voor de verkiezingen. Dinsdag stemde het CDA in de Eerste Kamer voor de oplossing van het kabinet. De verkiezingen zijn inmiddels geweest en de volgende zijn pas volgend jaar.

De premier heeft veel lof ontvangen van Europese collega's en van gelijkgestemden en partijgenoten voor zijn 'knappe geitenpaadje' en zijn ontsnappingskunst. Ondertussen vraagt men zich in diezelfde kringen af waar toch die redeloze woede bij de mensen in het land en hun onverklaarbare stemgedrag vandaan komt

Lees ook

Met CDA is er nu voldoende steun voor Oekraïneverdrag: 'Van maffia-staat stabiele buurman maken'
Het CDA stemde vorig jaar in de Tweede Kamer nog tegen het associatieverdrag met Oekraïne, maar vandaag heeft de Eerste Kamer-fractie van de partij het verdrag alsnog goedgekeurd.

Factcheck: Is Oekraïneverdrag na Ruttes inlegvel 'heel ander verdrag' geworden?
Het was CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt die de Volkskrant benaderde voor een factcheck, waar we wel wat in zagen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.