Opinie

Shantie Singh: 'Het gaat heel slecht met Suriname'

In 2015 was schrijver en voormalig gastcolumnist Shantie Singh voor het laatst in Paramaribo. De sfeer was toen optimistisch. Nu is ze terug en is alles anders. 'Op straat gaan bijna alle gesprekken over de protesten, de staat van het land en hoe het zover heeft kunnen komen.'

Demonstranten tijdens een protest tegen het beleid van president Desi Bouterse. Ze eisen onder meer dat de regering de recente verhoging van de brandstofprijs terugdraait. Beeld anp

Het is avond in Paramaribo. De terrassen van de centrale straat tegenover Hotel Torarica zitten vol mensen. Voor even omsloten door een warme bubbel met eten, vrienden, cocktails. Een aangenaam gezicht. Toch valt iets op als je beter kijkt en luistert, door de bubbel heen prikt. De terrassen worden bevolkt door een specifiek gezelschap: voornamelijk toeristen, stagiairs, docenten en zakenmensen uit Nederland. Ook veel Nederlandse Surinamers. Mensen die zich erover verwonderen dat zo'n enorm stuk land vol bodemschatten slechts een half miljoen inwoners telt.

Langs de terrassen slentert een man. Zijn kleren gerafeld, zijn haar onverzorgd. Af en toe zingend in zichzelf. Als een toerist de weg vraagt, antwoordt hij verrassend helder. Snel voegt hij eraan toe dat hij er wel iets voor terug verwacht: 'Informatie kost geld! Het zijn moeilijke tijden.'

Veel Surinamers gaan nu minder vaak uit eten. Liever kopen ze met hetzelfde geld eten waarmee ze niet slechts een avond maar langere tijd overbruggen. Het gaat economisch slecht. De inflatie is torenhoog. Alles wordt duurder terwijl salarissen niet meestijgen. De onrustige sfeer wordt verder aangewakkerd door omliggende Zuid-Amerikaanse landen waar de situatie nog nijpender is.

Iedere ochtend schreeuwen krantenkoppen nieuwe informatie de straten in. De Ware Tijd van 3 april 2017 illustreert de pijnpunten van Suriname. 'Opnieuw dodelijk crimineel weekend: in het ressort Jarikaba werd de 64-jarige D. Ramsaram in de nacht van zaterdag op zondag slachtoffer van vermoedelijk een roofmoord. Onbekenden drongen de woning van de vrouw binnen en hebben haar gekneveld.' En verderop in het stuk: 'Bij een beroving in de Nieuwe Haven-bar aan de Kankantriestraat is gisterochtend een verdachte doodgeschoten. De eigenaar van de zaak annex woning heeft met zijn vuurwapen een schot gelost, dat tot fatale afloop heeft geleid.'

Dan een bericht waar velen naar uit hebben gekeken: 'Regering-Bouterse kan haar borst natmaken. (...) Er staat een protestbijeenkomst op het Onafhankelijkheidsplein gepland. De initiatiefnemers zijn van plan om door te gaan met Actie voeren tot de regering naar huis is gestuurd (R. van der Kolk, De Ware Tijd, 3 april '17).'

Straatbeeld vol belofte voor de toekomst

In 2015 was ik voor het laatst in Paramaribo. De sfeer was optimistisch. Aanstekelijk waren de vele ruim ontworpen huizen in aanbouw, markeerpunten in het straatbeeld vol belofte voor de toekomst. Nu ben ik er weer en is alles anders. Op straat gaan bijna alle gesprekken over de protesten, de staat van het land en hoe het zover heeft kunnen komen.

Een schoonheidsspecialiste op afroep houdt alle nieuwsberichten nauwlettend in de gaten op sociale media. 'Mensen moeten de juiste informatie hebben om te kunnen kiezen. Er is altijd gebrek daaraan. En daarom zitten we nu in deze situatie.' Ze werkt in de avond ook in een restaurant en vindt nauwelijks tijd om lijfelijk aanwezig te zijn bij de protesten. Het geld heeft ze nu dringend nodig voor het verjaardagsfeestje van haar zoontje. 'We moeten twee banen draaien hier, anders overleven we gewoon niet.'

Maar er is meer dat haar tegenhoudt om deel te nemen aan de marsen: 'Het is moeilijk om een kritisch geluid te laten horen hier.' Haar collega, een vrouw uit Frans-Guyana, beaamt dit. 'Je moet uitkijken dat je je baan niet verliest, kijk hoe erg het is bij de buurlanden.' Ze vertelt over Frans-Guyana. Hoe er al langer dan twee weken door duizenden demonstranten wordt geprotesteerd tegen de zware criminaliteit, de ongelijke economische situatie en het gebrek aan goede gezondheidszorg. Dan is er Paraguay, waar demonstranten het parlement in brand hadden gezet. Of het Constitutioneel Hof van Venezuela dat de parlementaire democratie buiten werking stelde en dat besluit ijlings terugdraaide. Het hele continent lijkt ruw te ontwaken. Aan de inwoners de uitdaging om het dagelijkse bestaan te combineren met acties die cruciaal lijken voor de toekomst van het land.

Velen in Suriname - de schatrijke 'zakenlieden' in tropisch hout of goudhandel daargelaten - worstelen met de situatie in het land. Keuzen om te verhuizen worden uitgesteld, vakanties verplaatst naar volgend jaar, wisselen van baan wordt gezien als een te onzeker avontuur in deze tijd.

Suriname als dorp

Een vogelspotter verwoordt zijn frustratie: 'Suriname is een schitterend land vol potentie, maar niemand kent het. Op internationale conferenties is Suriname vaak niet opgenomen in de lijst met landen. Dan moet ik noodgedwongen een ander land opgeven. Laatst koos ik maar voor Ecuador, terwijl ik daar nooit ben geweest! Suriname moet veel meer doen aan marketing.'

Rondkomen is voor velen een zaak van strak managen en plannen. En ondertussen hopen dat het snel beter zal gaan. De schoonheidsspecialiste op afroep slaakt een zucht. 'Over een aantal jaren krijgen we weer een nieuwe kans om te stemmen. Dan hoop ik dat mensen wijzer zullen zijn.'

Haar collega veert op. 'Zo lang wil ik niet wachten! Mensen van buiten vinden Suriname een dorp. Maar ook een dorp kan schudden als je haar te lang tergt.'

Shantie Singh is schrijver.

Een dakloze man slaapt op een bankje aan de Suriname rivier in Paramaribo. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden