COLUMNLisa Bouyeure

Shamen dwingt de socialemediamens in het nu te leven

Er kwamen foto’s binnen in de appgroep. Een vriendin die sinds een paar jaar een tuinhuisje in Parijs betrekt, had zich samen met een collega als dragqueen geschminkt en het eindresultaat vastgelegd met een polaroidcamera. Boven hun roodgeschilderde wenkbrauwen was met zwart een stel extra wenkbrauwen getekend en hun ogen leken haast dubbel zo groot. Er was, kortom, genoeg te zien, maar dat deed er nu even niet toe.

‘Waarom de fuck staan jullie zo dicht op elkaar?’, was de eerste reactie, van een doorgaans toch niet bepaald moralistisch type. ‘Risqué!’ De betrapte vriendin in drag bekende dat ze de hele tijd afstand had gehouden, haar chips van een apart bordje had gegeten, maar er bij de foto gewoon niet meer aan had gedacht. ‘Kan gebeuren’, werd er sussend besloten, ‘ik heb dit weekend stiekem mijn nichtje geknuffeld. Maar ik zou het niet online zetten.’

Voor actieve delers op sociale media is het even schakelen dat je op het moment hogere ogen gooit met kluizenaarscontent. Dat een solitair gebakken zuurdesembrood instagrammable is en een nieuwe bikini op een afgeladen strand niet. Hoe feestelijker iemands profiel, hoe langer de rest immers in lockdown zit, daar kun je moeilijk likes voor gaan uitdelen. En dan liggen ook de onlineshamers nog op de loer om iedere vorm van quarantaine-overschrijdend gezelschap genadeloos af te straffen.

Het is niet de meest sympathieke neiging, zelfs niet nu het in dienst staat van de volksgezondheid, maar de dreigende schaamte heeft wel een positief bijeffect: het dwingt de socialemediamens weer even in het moment te leven, zoals menig lifecoach al jaren propageert. Om bijvoorbeeld eens met vrienden te eten zonder daar vage bekenden deelgenoot van te maken, want die zouden toch maar met een vies gezicht hun meetlat erbij pakken. En wat blijkt? Gebeurtenissen die geen digitale sporen achterlaten, zijn ook echt gebeurd.

Vergeef me een teveel aan postcorona-idealisme, maar misschien kan er straks zelfs weer rechtstreeks van concerten worden genoten, zonder de tussenkomst van oplichtende smartphoneschermpjes die de boel vastleggen voor iedereen die er niet bij is. Sommige komieken en artiesten hadden al een smartphoneverbod ingevoerd, zoals Madonna voor haar Madame X Tour. ‘Als je geen twee uur zonder je telefoon kunt, is deze experience niets voor jou’, schreef ze in september op Instagram, nadat bezoekers toch apparaten mee naar binnen hadden gesmokkeld. Hashtag live in the moment. Een filmende fan van Adele werd er door de zangeres op gewezen dat ze niet naar een dvd maar naar een echte show stond te kijken, dus of ze er misschien in die hoedanigheid van kon genieten. Pak die aanstekers er maar weer bij!

Rechtstreeks genieten van concerten zonder tussenkomst van oplichtende smartphones: zou het straks weer mogelijk zijn?Beeld AFP

Ik zie zelfs restaurants voor me waar kunstig opgediende maaltjes ongefotografeerd in monden verdwijnen en cocktails soldaat worden gemaakt voordat iemand de achtergrond tot een perfect stilleven heeft kunnen herschikken. Musea vol bezoekers die hun cultuurminnende online-alter ego’s thuis hebben gelaten en gewoon naar schilderijen kijken.

Ik zie bovendien mezelf voor me, op de berg die ik vorige zomer beklom. Dit keer word ik niet gefotografeerd terwijl ik op mijn mobieltje sta te kijken naar het zojuist voor Instagram vastgelegde uitzicht (57 likes), maar neem ik de overweldigende omgeving in me op als ware ik de wandelaar van Caspar David Friedrich.

Had ik trouwens al sorry gezegd voor een mogelijke overdaad aan postcorona-idealisme? De terugkeer van mijn realiteitszin staat gepland voor 1 juno.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden