ColumnElma Drayer

Serena Williams beschuldigt umpire Ramos van seksisme, maar heeft zij gelijk?

Elma Drayer. Beeld
Elma Drayer.

De Amerikaanse tennisspeelster Serena Williams, het zal u niet zijn ontgaan, reageerde dit weekend nogal verbolgen op de umpire van dienst. Toen zij tijdens de finale van het US Open diverse keren in toorn ontstak riep hij haar vanuit zijn hoge stoel krachtig tot de orde. Op de persconferentie na afloop van de door haar verloren wedstrijd beschuldigde ze hem van seksisme. Volgens haar zou een mannelijke tennisspeler voor zulke woedeuitbarstingen niet zo streng zijn beboet.

Brede instemming was Williams’ deel. Journalisten, las ik, beloonden haar ter plekke met applaus. Oud-tenniscoryfeeën als Billy Jean King en Andy Roddick beaamden haar analyse, en ook de Women’s Tennis Association én de Amerikaanse tennisbond gaven haar gelijk.

Maar heeft ze dat ook?

Vooropgesteld: het klopt dat openlijke woede van vrouwen minder in de smaak valt dan die van mannen. Sla je als vrouwelijke premier met de vuist op tafel, dan heet je meteen een Iron Lady. Verzeilen vrouwelijke columnisten in een hoogoplopend meningsverschil, dan heet dat meteen een catfight. Het verwijt van hysterie klinkt doorgaans razendsnel. Dat ook vrouwelijke sporters tegen deze bizarre logica aanlopen ligt voor de hand. Tot het genderparadijs op aarde neerdaalt, zal dit wel zo blijven.

Maar de claim dat scheidsrechters vrouwelijke tennisspelers vaker bestraffen lijkt niet te kloppen – althans volgens de website van de BBC. Die zette dinsdag, altijd fijn, de cijfers op een rijtje. En warempel. Tijdens de vier grandslamtoernooien van 2018 ontvingen mannelijke tennissers 85 boetes, terwijl vrouwelijke er 43 kregen. Valt nogal mee, zou je zeggen.

Helemaal bizar was het debat dat zich vervolgens ontspon. Hoewel Williams zelf haar huidskleur erbuiten liet, maakten anderen die omissie met grote gretigheid goed. Volgens menigeen was zij niet alleen het slachtoffer van seksisme, maar van een klassieke karikatuur: die van the angry black woman, een stereotype dat zou teruggaan tot het slavernijverleden. ‘Een vrouw die mannelijke autoriteit betwist, zeker een zwarte vrouw, wordt automatisch gezien als een bedreiging, als een rebellie die meteen de kop moet worden ingedrukt’, schreef de New Yorkse publiciste Rebecca Traister op het blog The Cut. Vrouwen mogen überhaupt niet al te uitgesproken zijn, zei oud-tennisster Zina Garrison tegen persbureau AP. ‘Als je bovendien een zwarte vrouw bent en boos, is het: wie denkt ze wel niet dat ze is?’

Ook de Britse publiciste Tobi Oredein betoogde in The Independent dat het incident een schoolvoorbeeld was van wat tegenwoordig misogynoir heet: de combinatie van seksisme en racisme waarmee vrouwen van kleur te maken hebben. De waarheid, schreef ze, is dat niet Williams maar stereotypen de finale van het US Open hebben verpest. De stoelscheidsrechter wilde er volgens haar simpelweg niet aan dat een zwarte vrouw zo excellent presteert als Williams. ‘Dus misbruikte hij zijn positie en autoriteit in de hoop haar carrière en karakter in diskrediet te kunnen brengen.’

Zie hier waartoe het hedendaagse identiteitsdenken kan leiden: een brave umpire die een tenniswedstrijd tot een goed einde tracht te brengen, wordt weggezet als een racistische seksist.

Hoe merkwaardig.

De stoelscheidsrechter in kwestie reageerde slechts op Williams’ gedrag tijdens de finale. En wat zij daar naar mijn smaak bovenal liet zien was de neiging om het eigen feilen gemakshalve toe te schrijven aan les autres of aan de omstandigheden. (Successen daarentegen zijn steevast geheel en al je eigen verdienste.)

Weinig sympathiek wellicht, maar wel heel menselijk, al te menselijk – zeker als je onder hoogspanning staat. Witte mannen hebben er last van, witte vrouwen hebben er last van, mannen van kleur hebben er last van, en ik zou niet weten waarom vrouwen van kleur daar géén last van zouden kunnen hebben.

Het zal vast heel bevredigend zijn om in de berisping van zulk gedrag racisme en/of seksisme te ontwaren. Maar het is heel onheus.

Elma Drayer is journalist en neerlandica.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden