Opinie

Selectieve abortus is psychologische ziekte waar het hele land aan lijdt

Zoals de mensenrechten van vrouwen in India worden geschonden, worden mensenrechten van mensen met Downsyndroom in Nederland geschonden door prenatale selectie

Deelnemers vieren een doelpunt tijdens het voetbaltoernooi 'Geef Down de toekomst' dat in 2013 werd gehouden op het trainingscomplex van Ajax, De Toekomst. Beeld anp

De Indiase regering heeft er schoon genoeg van en de Verenigde Naties hebben het zelfs een 'nationale ramp' genoemd: selectieve abortus van meisjes.

Meisjes worden in India gezien als financieel risico. De praktijk wordt zelfs als oorzaak genoemd bij de toename van geweld tegen vrouwen in het land. 'Bij ons worden meisjes in de baarmoeder gedood en wij voelen de pijn niet', aldus premier Narendra Modi. Hij noemt de voorkeur voor jongens zelfs een 'psychologische ziekte waar het hele land aan lijdt'. De Indiase regering is daarom onlangs met een campagne gestart om selectieve abortus van meisjes te stoppen.

In Nederland is selectieve abortus van meisjes (terecht) verbannen. Politici en mensenrechtenorganisaties beseffen dat het discrimineert tegen vrouwen en dat de samenleving niet gebaat is bij scheefgetrokken verhoudingen. Ik begrijp echter niet dat dezelfde organisaties en politici roepen dat het een 'recht' en een 'keuzevrijheid' van de vrouw is als het gaat om selectieve abortus van mensen met Downsyndroom.

In India worden naar schatting 5 procent van meisjesbaby's selectief geaborteerd. Het aantal afgebroken zwangerschappen nadat Downsyndroom is vastgesteld, is ongeveer 90 procent.

Medische vooruitgang

Met deze cijfers kunnen we ons afvragen of een uit publieke middelen gefinancierd, routine-screeningsprogramma primair gericht op Downsyndroom, wel als individuele keuzevrijheid van de vrouw mag worden beschouwd of als gecoördineerd programma dat leidt tot massa-eliminatie.

Het is van belang te beseffen dat leven met Downsyndroom de laatste decennia sterk veranderd is: door medische vooruitgang is de levensverwachting van iemand met Downsyndroom sinds 1960 gestegen met 456 procent. Mensen met Downsyndroom worden gemiddeld 60 jaar. De meeste kinderen met Downsyndroom gaan naar school, hebben later een baan en maken vrienden.

Voorts toont onderzoek aan dat 99 procent van mensen met Down tevreden is met zijn/haar uiterlijk en leven. Volgens TNO geven 8 op de 10 ouders, en 9 op de 10 broers en zussen aan de aanwezigheid van het Downsyndroom in het gezin als verrijking te ervaren. Het motto van volksgezondheid is promoten van gezond leven en gezondheidszorg toegankelijk maken. Het opsporen van een aandoening (zoals Down) waarbij een gezond vol leven mogelijk is - met als enige handelingsoptie het afbreken van de zwangerschap - past niet in deze missie.

In 2007 maakte slechts ongeveer 30 procent van de Nederlandse vrouwen gebruik van screening omdat vervolgscreening (vruchtwaterpunctie/vlokkentest) het risico van een miskraam met zich meebracht. De nieuwe generatie testen stelt genetische verschillen aan de hand van DNA van de foetus in het bloed van zwangere vrouwen vast. De verwachting (internationaal) is dat de uptake enorm zal stijgen. Ook stichting Downsyndroom onderkent de gevolgen en het (genetisch) discriminerende potentieel dat van routinematig testen uitgaat niet. 'Het is een tamelijk logische ontwikkeling. Als je wilt weten of je zwanger bent van een kind met Down, dan is er nu een methode die minder risico met zich meebrengt. Een veiliger alternatief voor de vlokkentest', volgens stichting Downsyndroom in Trouw, 18-12-2013.

Bewustwording

Bewustwording en wetgeving lopen helaas ver achter bij de snel ontwikkelende genetische technologie. De ideologie dat een gezonde samenleving te verkrijgen is door genetische screening en selectieve abortus te bevorderen, zou ik zelfs een psychologische ziekte durven noemen waar het hele land aan lijdt.

Het is niet mijn missie om de abortuskwestie op tafel te krijgen. Maar zoals de mensenrechten van vrouwen in India worden geschonden, worden hier in Nederland de mensenrechten van mensen met Downsyndroom geschonden door prenatale selectie. Nederlandse Kamerleden en belangenorganisaties zouden, net als de Indiase regering, hun potentieel moeten inzetten om dit onrecht te bestrijden.

Renate Lindeman is moeder van drie kinderen, twee met Downsyndroom
Woordvoerder Downpride (nieuw gevormde groep ouders van kinderen met Downsyndroom). Downpride heeft onlangs een bezwaarschrift ingediend tegen de vergunningverstrekking NIPT (niet-invasieve-prenatale-test). Volledige inhoud te vinden op website:
http://downpride.com/bezwaarschrift-vergunning-nipt/

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.