Column Aleid Truijens

Sekswerkers die hameren op hun arbeidsrechten hebben gelijk met hun leuze ‘Nothing about us without us’

‘Sekswerk = werk’. Onder dit motto begon afgelopen woensdag in Amsterdam een campagne, op initiatief van Proud, de belangenvereniging voor sekswerkers. Zij willen dat hun werk beschouwd wordt als wat het is: dienstverlening. Zij zijn zzp’ers, en net als andere werkenden hebben zij arbeidsrechten. Op elektronische posters in de stad zal hun boodschap langs flitsen, elke 10 seconden. ‘Mijn lichaam, mijn baan, mijn keuze’ staat er op een vrouwenlichaam geschreven, ook in het Engels.

Over dat eerste is weinig discussie mogelijk, al zijn er mensen die het lichaam van anderen exploiteren. Het tweede, een baan, geldt officieel alleen voor sekswerkers die een vergunning hebben bemachtigd. Het derde wordt door velen betwijfeld. Jezelf prostitueren, of achter een webcam zitten vozen, wie doet dat nu vrijwillig? Je etaleren als lustobject, je lichaam verkopen, je door geile kerels laten gebruiken, dat kan toch geen vrije keuze zijn? Al die toeristen die over de Wallen lopen, dronken, hongerig als honden, die de mensen achter de ramen fotograferen als een kermisattractie, hen beschimpen en uitschelden, dat is toch afschuwelijk?

Voor de feministen in de jaren zeventig en tachtig was dat het enige toegestane standpunt. Prostitutie stond gelijk aan uitbuiting van vrouwen, aan onvrijwilligheid en dwang. De enkele zelfverklaarde ‘happy hooker’ werd ­beschouwd als een verblind slachtoffer. Dat was, hoewel goedbedoeld, een hautain en bevoogdend standpunt,  vernederend voor de mensen die werkten in de branche.

Daarom is het zo goed dat de sekswerkers – ook mannen – zelf nu luid en duidelijk het woord nemen. Als zij zeggen dat ze dit werk vrijwillig doen en er plezier in hebben, dat zij werken met hun lichaam maar het niet ‘beschikbaar stellen’, hoeft niemand dat te betwijfelen. Mensen ongevraagd tot slachtoffer bestempelen, zonder naar hen te luisteren, dat is pas vernederend.

Niet dat er geen misstanden zijn in de branche. Mensenhandel, uitbuiting, misbruik, het komt nog allemaal voor. Dat dit keihard moet worden bestreden, daarover is iedereen het eens. Maar daarom hoef je nog niet de hele  beroepsberoep van sekswerkers te criminaliseren. Zoals ik een vrouw hoorde zeggen in Met het oog op morgen: dat in de aspergeteelt illegaliteit en uitbuiting voorkomen, maakt de hele tuinbouw nog niet verdacht.

Sekswerk zal nooit beschouwd worden als ‘gewoon’ werk. Seks houdt de wereld draaiende. Vervult mensen met liefde, ontroering en toewijding, maar ook met jaloezie, agressie en machtswellust. Er zal altijd de geur van het verbodene en onbereikbare omheen hangen. Seks is schaamte en overgave. Seks is sacraal en banaal, het mooiste en het laagste.

Maar sekswerk is wel werk. Het zal altijd blijven bestaan, ongeacht ons morele oordeel en het officiële overheidsbeleid. Het is goed dat burgemeester Femke Halsema de huidige toestand op de Wallen gaat aanpakken. Minder overlast, bescherming van mensenrechten, minder misdaad – dat is wat de gemeente wil. Hoe dat te bereiken – meer of minder ramen, gordijnen voor de ramen, bordelen of prostitutiehotels elders in de stad – en hoe je voorkomt dat legalisering juist mensen de illegaliteit in jaagt, dat is een ingewikkelde discussie. In die discussie moeten de sekswerkers, die terecht hameren op hun arbeidsrechten, een belangrijke stem hebben. Ze hebben groot gelijk met hun leuze ‘Nothing about us without us.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden