seksmail arnon grunberg

Seksmail met wetenschapper Korsten; moet (schrijven over) seks leuk en vrolijk zijn? Deel 2

Wekelijks mailt of appt Arnon Grunberg met mensen over seks en aanverwante zaken. Deze week het vervolg op de vorige week begonnen conversatie met literatuurwetenschapper F.W. Korsten.

Seksmail met wetenschapper Korsten; moet (schrijven over) seks leuk en vrolijk zijn? Deel 1

FW Korsten: “Arnon, ik vind dat er te weinig over seks wordt gepraat. Over seks en (Nederlandse) literatuur dan.”
Grunberg, later: “Voor we meer misverstanden op elkaar stapelen; er ontbreekt wat jou betreft iets in de Nederlandse literatuur, vrolijke seks, en jij wil daar graag met mij over spreken en je wil ook dirigeren hoe ik antwoord, met vriendelijke, kritische instemming. Min of meer correct?”

Frans-Willem

Er bestaat (groot) seksueel genoegen zonder pijn, daar ben ik het mee eens. Maar nu even terug naar een van de onbeantwoorde vragen: welke waarlijk erotische scène uit de ­Nederlandse literatuur wil je me voorleggen? Op basis daarvan kunnen we praten.

Arnon

Je leek eerder de norm te willen stellen voor wat echt over seks en erotiek praten is, nu ga je de norm stellen voor de waarlijk erotische scène. Ik ben bang dat wij met snobistische spelen bezig zijn, seks is slechts onze wijn. Ik zal een jaar of 10 zijn geweest toen mijn zus Kort Amerikaans voor haar eindexamen las. In hoofdstuk 4 lezen we hoe Erik de liefde bedrijft met ‘een gipsen tors van een Griekse venus.’ Dit wond mij indertijd op. Waarom moet ik je eigenlijk een scène voorleggen op basis waarvan we kunnen praten? Kan je niet zelf met een scène komen? Is dit beroepsdeformatie van de docent: eerst kijken of het huiswerk is gedaan, daarna praten.

Frans-Willem

Ik ben helemaal niet zo geïnteresseerd in seksscènes in boeken of films of in kunst. In plaats van alternatieve scenario’s te bieden, bieden ze veelal meer van hetzelfde. Ik ben geïnteresseerd in kunst die erotiseert; en je kunt alleen maar zinnig over erotiek schrijven als je erotisch schrijft of verbeeldt. Wat dat aangaat was de film On Body and Soul van Ildikó Enyedi een prachtige ervaring, en dus ook een film die met je mee blijft reizen. De veeleisende docent is al heel lang aan het ont-eisen want anders valt er niets te leren. 

Arnon

On Body and Soul was prachtig. Maar ons gesprek blijft steken in tamelijk akelige zinnen als ‘je kunt alleen maar zinnig over erotiek schrijven als je erotisch schrijft... Kun je proberen een vraag te beantwoorden. Jij beweert dat je weet hoe je echt over erotiek en seks moet praten. Hoe doe je dat? Graag een antwoord zonder de opmerking dat je alleen maar echt over erotiek kunt praten als je echt erotisch schrijft.

Frans-Willem

Ik begin me te voelen als iemand die in verbaal gevecht is met de engel (of grootinquisiteur). Ik vind de zin die je van mij citeert geen akelige zin, nee. En ik heb behoefte aan pauze, want ik loop nu al mank. Ons gesprek is een prachtig voorbeeld van een gesprek dat niet werkelijk een gesprek is. Over seks en erotiek praten kan niet op volle snelheid, kan niet zonder stiltes en haperingen. Literatuur blijkt soms ook de persistentie van het niet-gesprek (zo ‘vrij’ is literatuur niet). In ieder geval blijkt literatuur, voor zover ik dat kan nagaan, heden ten dage niet de aanjager van het ­gesprek zoals ik dat hierboven ­beschreef. Nu naar ons proces. Ik dacht, ik geef dit op. Maar dat ik je het liefst een dreun wil verkopen, betekent ook liefde. Ik vraag je nu om een gunst: wil je iets minder verbaal op me inbeuken? Er is iets wat je irriteert, toch?

Arnon

Een engel? Dan een gevallen engel. Dat literatuur vaak het gesprek onmogelijk maakt ben ik met je eens. Literatuur is geen god, zelfs geen halfgod, maar een verzamelnaam voor uitstekende, erbarmelijke en besmettelijke producten (en alle variaties hierop denkbaar). Ik doe drie keer per week krav maga, dat is ook beuken, de tegenstander onschadelijk maken. Traagheid is het begin van het einde. Het eigen einde. Denk je dat de universiteit van Leiden behoefte heeft aan een grootinquisiteur? Ik kom langs, luister naar alle bekentenissen, ik beuk zachtjes. Maar vergis je niet, de grootinquisiteur is nabijer en intiemer dan je denkt. Is dat geen waarlijk erotische scène in De gebroeders Karamazov: ‘Maak u maar kwaad’, zegt de grootinquisiteur, ‘ik wil uw liefde niet, omdat ik zelf geen liefde voor u voel.’ Laat me weten wanneer ik in Leiden kan beginnen. Ik ben niet goedkoop, maar wel goed.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden