Op het tweede gezicht Sebastian Kurz

Sebastian Kurz: blanke bolster met ruwe pit?

Olaf Tempelman legt bekende buitenlanders op de sofa. Deze week: tot vorige week was de 32-jarige Oostenrijkse kanselier Sebastian Kurz een zondagskind.

Beeld Javier Muñoz

Er is een grap dat overal mannen met ruwe bolsters en blanke pitten wonen, maar in Oostenrijk mannen met blanke bolsters en ruwe pitten. Dat de buitenkant van de Oostenrijkse kanselier Sebastian Kurz effen is, ziet iedereen. Kurz is ’s werelds laatst geboren regeringsleider, 32 levensjaren jong. Behalve rimpelloze gelaatstrekken bezit hij ook rimpelloze manieren. Zelfs toen Kurz afgelopen zaterdag aankondigde dat Oostenrijk opnieuw naar de stembus moet, omdat zijn coalitiepartner FPÖ is betrapt op zaken die het daglicht niet kunnen verdragen, vloeide geen onvertogen woord uit zijn mond en viel op zijn gelaat geen spoortje woede te bespeuren.

Over hoe ruw de pit is die onder de bolster schuilgaat, wordt gespeculeerd. Voor regeren met de FPÖ was de ‘Knabe Wunderhorn’ Kurz gewaarschuwd. Lang vóór andere Europese landen rechts-populistische partijen baarden, had Oostenrijk al een partij die kritisch was over migranten en minder kritisch over de tijd der hakenkruizen. In 1999 ging een voorganger van Kurz met de FPÖ in zee en kreeg de halve wereld over zich heen. Kurz deed precies hetzelfde en oogstte volop lof. Tijden veranderen: in 1999 had een Oostenrijkse kanselier niets van het verleden geleerd, in 2019 ging een Oostenrijkse kanselier op een moedige manier om met de uitdadiging van het rechts populisme. Een kwart van de Oostenrijkers heeft FPÖ gestemd, zei Kurz, naar die kiezers moet je een brug slaan, een cordon sanitaire werkt niet, dit misschien wel.

Sommigen noemden Kurz een zondagskind, anderen prezen zijn voortreffelijke politieke instincten. Het enige probleem was dat de FPÖ vroeger, onder de verongelukte Jörg Haider, gematigder was dan nu. Een slogan als Mehr Mut für unser Wiener Blut had toen niet gekund. In de Haider-tijd was er ook geen Ruslandconnectie. Marine Le Pen houdt van Poetin, Thierry Baudet ondertekende een oproep aan Trump de échte toedracht van de MH17-ramp te onderzoeken; de FPÖ ging nog verder. Oostenrijk was eeuwenlang een grootmacht halverwege Rusland en West-Europa. Vorig jaar kwam Poetin dansen op de bruiloft van de FPÖ-minister van Buitenlandse Zaken, Karin Kneissl. Dat zij EU-sancties vervelend vindt voor Rusland, begrijp je. Van Frans Timmermans van de Europese Commissie kreeg Kurz waarschuwingen dat Rusland via Oostenrijk Europese veiligheidssystemen kon binnenglippen. Het gleed van hem af. Toen Kurz als 29-jarige minister van Buitenlandse Zaken de Balkanroute afsloot voor migranten, kreeg hij aanvankelijk ook kritiek van de Commissie, maar uiteindelijk waren veel landen hem dankbaar en werd lof zijn deel. Zwijgen werd zijn middel tegen ophef over de FPÖ, Schweigekanzler werd in Oostenrijk het woord van het jaar 2018.

Het valt goed te betogen dat Kurz, tot vorige week die Ibiza-video in omloop kwam, onbekend was met echte tegenslag. In die video van onduidelijke origine verklaart FPÖ-leider Strache op Ibiza tegen een ‘nicht’ van een Russische oligarch dat die overheidscontracten kan krijgen als hij de Oostenrijkse krant Kronen Zeitung opkoopt en ‘FPÖ-vriendelijk’ maakt, opdat ‘een Orbán-achtig medialandschap’ kan ontstaan.

Strache uitte op de persconferentie waarin hij zijn aftreden moest aankondigen meer woede op de rotlui die hem in deze valstrik lieten lopen dan berouw. Sebastian Kurz uitte op de persconferentie waarin hij het einde van zijn succesvolle coalitie aankondigde geen enkele woede – zijn bast was nog steeds die van een jonge beuk. Op wie hij in zijn ruwe binnenste het allerkwaadst was, meenden ze in Wenen wel te kunnen raden.

Oostenrijkse regering gevallen

Het schandaal met een FPÖ’er die tijdens een ontmoeting op Ibiza zou willen samenspannen met de Russen, maakt al na anderhalf jaar een eind aan de gewaagde coalitie van de Oostenrijkse kanselier. 

Meer Tweede Gezichten

Vorige week ging Op het tweede gezicht over de aanstichter van de Brexit, Nigel Farage, die al tien keer zijn vertrek uit de politiek aankondigde, maar toch weer in het europarlement zal terugkeren. Les: je kunt maar beter niet naar charlatans luisteren.  

Wikileaks-oprichter Julian Assange lag ook al op de sofa. Na zeven jaar  in de ambassade van Ecuador zit hij nu Groot-Brittannië een celstraf uit.  Zweden en de VS hebben om zijn uitlevering gevraagd. Maar een veel grotere bedreiging voor Julian Assange is Julian Assange zelf. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden