Column Peter de Waard

Schreeuwt doctor Doom altijd luider dan doctor Fantastic?

De effectenbeurs wordt nogal eens vergeleken met een roeiboot op woelig water. De boot klettert op een grote golf naar beneden waarna iedereen uit pure angst de keel schor schreeuwt. Als de boot vervolgens naar boven kruipt, houdt iedereen de adem in en is het muisstil.

Ook als de beurzen kelderen is er altijd veel herrie. Nadat in december de aandelen onderuitgingen, doken de doctor Dooms van deze wereld in de media op. Ze zagen in hun glazen bol dat het een voorbode was van een conjunctuurdip, mogelijk zelfs een recessie en in het ergste geval een crisis.

Na zeven vette jaren zouden onvermijdbaar de zeven magere komen. Onheilssignalen waren er genoeg: de Brexit, de dalende groei in China − versterkt door de handelsoorlog met de VS, de stagnatie in Europa − met name Duitsland en het in recessie verkerende Italië en de shutdown in de VS.

Een maand later is er niets veranderd en zijn al deze problemen eigenlijk nog acuter geworden. Maar inmiddels zijn de koersen in januari nog harder gestegen dan dat ze in december daalden. Op 30 november stond de AEX-index op 519. Nu staat de index op 533.

Als de koersen stijgen, gebeurt dat sluipenderwijs. Buiten de beursvloer praat niemand daarover. Doctor Doom is van de beurspagina verdwenen. Maar doctor Fantastic is daarvoor niet in de plaats gekomen. Die beperkt zich tot de sportpagina.

In de economie en de politiek is goed nieuws meestal geen nieuws. Een maand geleden leken alle pensioenfondsen nog door hun hoeven te zakken en werden voor 2020 en 2021 al nieuwe kortingen in het vooruitzicht gesteld. Nu kunnen de fondsen weer even opgelucht ademhalen – al debatteren politici in de Tweede Kamer nog op grond van de slechte cijfers die een maand geleden werden rondgebazuind.

Financiële markten zijn even grillig als onberekenbaar. Er zijn altijd twee partijen waarvan een koopt en de ander verkoopt en beiden denken gelijk te hebben.

Alleen achteraf heeft iedereen de wijsheid in pacht. De stijging in de maand januari wordt door analisten verklaard door het feit dat de Amerikaanse president Trump en de baas van de centrale banken Jeremy Powell – hij dreigde hem in december nog te ontslaan, wat helemaal niet kon – weer door één deur kunnen. Voorlopig lijkt de Fed pas op de plaats te maken met verdere renteverhogingen, zodat de zee niet nog woeliger wordt.

Daarnaast hebben de beursgenoteerde bedrijven − met name de Faang (Facebook, Amazon, Apple, Netflix en Google) − het beter gedaan dan verwacht. Bankaandelen hadden in januari op de beurs hun beste maand in dertig jaar.

Maar beurzen zeggen niets over de macro-economie − als ze dalen noch als ze stijgen. De macro-economie is een supertanker. Die heeft geen last van woelig water zoals een roeiboot, maar koerst mee met het getij.

Alleen de bestemming is nooit helemaal duidelijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.