Opinie

Schrap 'hoger-' en 'lageropgeleiden' uit ons vocabulaire

Laten we stoppen met het denken in cognitieve niveaus en elkaar waarderen in elkaars diversiteit, betogen Ottilia Kasbergen en Jasper Schöbel.

Studenten van Avance Hogeschool in Den Bosch.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Nadat moslima Hafsa aangaf de allereerste hoogleraar met hoofddoek te willen worden klonk een oorverdovend applaus, maar toen mbo-studente Eva vertelde over het landelijke onderzoekstraject dat zij als onderdeel van haar studie aanstuurde bleef het stil. Dit gebeurde maandag tijdens de lancering van de Gelijke Kansen Alliantie van minister Jet Bussemaker van Onderwijs. Ook de voorlopers op het gebied van kansengelijkheid maakten zich er onbewust schuldig aan: ongelijke waardering van 'lage' of 'hoge' scholing. Het was kenmerkend.

Wat was er aan de hand? In Amsterdamse mbo-school Het Sieraad kwamen ambtenaren van het ministerie van Onderwijs, schoolbestuurders en allerlei initiatiefnemers op het gebied van kansengelijkheid samen om de handen ineen te slaan. Voortaan willen ze met de Gelijke Kansen Alliantie gezamenlijk kansenongelijkheid bestrijden.

Stempel

Het is prachtig om te zien dat er zoveel interesse is voor dit onderwerp, dat mensen zich er hard voor willen maken en er actief voor willen strijden. Maar helaas: zelfs hier vond je ongelijke waardering van beroeps- en wetenschappelijk onderwijs terug. Wat is dat toch met onze samenleving? Dat we mensen die cognitief sterk zijn en met hun hoofd willen werken meer waarderen dan mensen die praktisch sterk zijn en met hun handen of met mensen willen werken?

Gelijke kansen is niet: 'Iedereen naar de universiteit'. Gelijke kansen is ook niet: 'Een zo hoog mogelijke opleiding afronden als voor jou mogelijk is'. Gelijke kansen betekent wel: 'Ieder de kans bieden zijn of haar talenten tot bloei te laten komen, en waardering te geven voor de positie die hem of haar past'. En daar past het spreken van lager- of hogeropgeleiden nu eenmaal niet bij. Want hoe kan iemand zich nou volledig gewaardeerd voelen als diens niveau als 'laag' of 'lager' wordt ervaren? Wat doet dat met je zelfvertrouwen, als je van jongs af aan te horen krijgt dat jouw niveau lager is dan dat van anderen? En is het niet absurd dat meer dan de helft van onze bevolking dit stempel 'lageropgeleid' krijgt?

Opmars

Het Rotterdamse gemeenteraadslid Setkin Sies nam hierin vorige week het voortouw. Hij wil de begrippen hoger- en lageropgeleiden vervangen met 'theoretisch' en 'praktisch' geschoolden. Wij juichen dit initiatief toe. Het wordt tijd dat 'hoger-' en 'lageropgeleiden' uit ons landelijk vocabulaire geschrapt worden. Het is echter wel belangrijk om te beseffen dat praktisch of theoretisch geschoolde het vertrouwde lager- of hogeropgeleide niet één op één kunnen vervangen. Immers, niet elke mbo'er is puur praktisch geschoold, en niet elke hbo'er en wo'er puur theoretisch geschoold. Maar het vervangen van de manier waarop we over mensen of opleidingsniveaus spreken, kan een begin zijn van een opmars naar gelijke waardering.

Wij vragen u: laten we stoppen met het denken in cognitieve niveaus en elkaar waarderen in elkaars diversiteit. De bakker is niet minder waard dan de professor. Een schoonmaker of ouderenverzorger is niet minder belangrijk voor onze maatschappij dan een bankdirecteur of politicus. We hebben iedereen hard nodig, en gelijke kansen betekent dat iedere persoon zichzelf kan ontplooien zonder als 'hoger' of 'lager' bestempeld te worden. Gelijke kansen betekent ook gelijke waardering.

Ottilia Kasbergen (Nationale Denktank 2016) en Jasper Schöbel (Jongeren Organisatie Beroepsonderwijs).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden