Schippers moet er nu ook echt iets aan gaan doen

Door de lafhartige opstelling van scholen leren kinderen vaak geen levensbeschouwing en burgerschap meer.

Edith Schippers.Beeld anp

Minister Edith Schippers zegt in de H.J. Schoo-lezing dat elementaire rechten op het spel staan, in de eerste plaats die van homo's, transgenders, vrouwen, inclusief 'moslimvrouwen die proberen wat meer vrijheid te veroveren'. Ze waarschuwt tegen 'de sluipende zelfcensuur' op scholen waar leraren niet meer openlijk homoseksueel durven zijn en waar niet meer over de Holocaust kan worden gesproken. 'Wie durft nog islamkritische boeken te schrijven, cartoons te tekenen, films te maken? (...) Hier botsen culturen. Hier worden sluipenderwijs de kernwaarden van onze samenleving aangetast.'

Uitstapje
Eindelijk benoemt nu ook een minister de problematiek die al enkele decennia bestaat. Al in de jaren tachtig van de vorige eeuw geven veel scholen toe aan het verzoek van islamitische ouders in de kersttijd niet meer het verhaal van de geboorte van Jezus voor te lezen. Het accent is in de loop van de tijd steeds meer gelegd op de 'eindejaars'-maaltijd. Op een basisschool in Amsterdam slaat de sfeer tussen de kinderen op een van de eerste warme dagen in het voorjaar ineens om. Meisjes die gekleed gaan in een zomers jurkje worden door kinderen met een islamitische achtergrond uitgemaakt voor hoer. Wanneer de ouders van deze meisjes dit aankaarten bij de directie krijgen ze de tip de meisjes meer bedekt te kleden, bijvoorbeeld in een lange broek. Daar konden ze zich niet in vinden en veel ouders hebben hun kinderen toen vanwege de onveiligheid van school gehaald.

In de jaren negentig organiseert een basisschool in Enschede voor de kinderen van groep 8 een 'multicultureel' uitstapje naar een moskee, een synagoge en een kerk. Het bezoek aan de moskee verloopt goed: de kinderen weten dat ze hun schoenen uit moeten doen en de meisjes bedekken hun hoofd met een sluier. Maar voor de synagoge weigeren de moslimjongens een keppeltje op te doen. De begeleiding belt, in paniek, de imam van de moskee, die adviseert de jongens dan maar een krant boven het hoofd te laten dragen. Dat ziet de begeleiding niet zitten en men gaat terug naar school. Het uitstapje wordt niet meer georganiseerd, omdat het alleen maar gedoe geeft.

In Almelo zijn er in 2014 spanningen, omdat de Turkse gemeenschap protesteert tegen het daar onthulde Armeense genocide-monument. Op een basisschool met veel Turkse en Armeense leerlingen gaat een leerkracht tijdens een kringgesprek daar op in. Als de directeur dat hoort, geeft hij de leerkrachten opdracht niet meer in de klas te praten over deze kwestie, omdat hij bang is voor problemen met de ouders.

Harry Potter
In Deventer leest een docent een stukje voor uit Harry Potter, waarop boze evangelische ouders eisen dat de boeken van Harry Potter uit school worden verwijderd, omdat die goddeloos zouden zijn. De directeur ziet geen probleem in een verbod, want er blijven genoeg kinderboeken over.

Zo zijn veel meer voorbeelden te noemen. Het structurele probleem is dat de eigen principes en tradities overboord worden gegooid om maar tegemoet te komen aan de religieuze eisen van ouders. Daardoor komen de kerndoelen 37 en 38 van het basisonderwijs in de knel, namelijk dat leerlingen leren zich te gedragen vanuit respect voor algemeen aanvaarde waarden en normen, dat zij de hoofdzaken leren over geestelijke stromingen in Nederland en dat ze leren respectvol om te gaan met verschillen in opvattingen van mensen.

Dit probleem bracht ik afgelopen juni ter sprake op een bijeenkomst over salafisme, georganiseerd door het trefpunt PvdA en Levensovertuiging in de Tweede Kamer, waarbij ook Kamerlid Tanja Jadnanansing aanwezig was. Jadnanansing herkende mijn verhaal en zei dat haar mailbox vol loopt met mails over dit probleem. Een fractiemedewerker van Jadnanansing stelde voor het aan te kaarten bij het openbaar onderwijs (VOO). Al snel kwam de reactie dat de scholen het lastig vinden om te gaan met bovengenoemde situaties, en deze uit de weg gaan. Opnieuw wordt het probleem genegeerd.

Daarom is het goed dat Schippers dit op de agenda zet. Zal het haar lukken er iets aan te doen? Zij zegt dat het haar gaat om de toekomst van haar dochter, die nu 11 jaar is. 'Over de vrijheid die zij zal hebben om zelf te kunnen beslissen hoe zij wil leven en wie zij liefheeft.'

Tanja Jadnanansing van de PvdA.Beeld anp

Als de onderwerpen die in de kerndoelen beschreven staan niet aan de orde kunnen komen, kunnen we zeker meer grote problemen en gekkigheid verwachten wanneer deze kinderen ouder zijn dan 10 jaar. De problematiek moet nu aangepakt worden!

Vorige week vroeg een student waarom ze verplicht waren het vak 'geestelijke stromingen' te volgen als daar 'op de scholen toch niets aan gedaan' wordt.

Een moeder vroeg eens aan de pedagoog Wayland Parker (1837-1902) wanneer ze moest beginnen met de opvoeding van haar kind. 'Wanneer verwacht u het?', vroeg Parker. 'Verwachten?', stamelde de onthutste moeder, 'hij is al vijf!' 'Mijn hemel, beste vrouw', riep Parker uit, 'sta toch niet uw tijd te verdoen, ren naar huis, je hebt de vijf beste jaren laten voorbijgaan.'

Jos van Remundt is docent levensbeschouwing op de pabo van Saxion in Deventer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden