Column Bert Wagendorp

Schiphol kent zichzelf het recht op tyfusherrie toe

Donderdag verschijnt de concept-milieueffectrapportage (mer) over uitbreiding van het aantal vliegbewegingen op Schiphol. De NOS meldde afgelopen weekend al de belangrijkste bevinding: de luchthaven kan doorgroeien van een half miljoen nu naar 565 duizend vliegbewegingen in 2023. Vanwege de veiligheid – het wordt een beetje vol boven Schiphol – moet dat aantal nog even beperkt blijven tot 540 duizend.

In een mer van 2016 bleek de verkeerde rekenmethode te zijn gebruikt. Een herberekening in 2017 bleek ook ondeugdelijk. Maar Schiphol versaagt niet, daar is nummer drie. Opnieuw is de uitkomst positief: groei. Wanneer na 2023 het luchtruim nieuw is ingedeeld, komt de natte droom van 650 duizend vliegbewegingen in 2030 in beeld. Dat is niet in de verre toekomst, maar over elf jaar.

Hoe is dit milieutechnisch te verklaren? In de eerste plaats wordt in de mers de uitstoot van CO2 niet meegerekend. Vliegtuigen stoten geen CO2 uit. Althans, formeel niet, en dat scheelt een stuk. Aan de milieutafels van Ed Nijpels zat niemand van Schiphol, in het Klimaatakkoord van Parijs komt geen vliegtuig voor. Intussen groeit de luchtvaart ongehinderd uit tot de grootste CO2-spuiter. Ten tweede worden vliegtuigen steeds stiller. Straks moeten we voor Schiphol nog minimum-geluidseisen instellen, zo stil worden ze. Schiphol acht het redelijk dat de ruimte die in de totale geluidshinder ontstaat door stillere vliegtuigen wordt opgevuld met meer vliegtuigen. De luchthaven kent zichzelf het recht op tyfusherrie toe en vindt dat dat recht ook maximaal mag worden uitgebaat.

De afgelopen weken voerde de Omgevingsraad Schiphol (ORS) consultaties uit. Je kon als omwonende zomaar opeens voorzitter Hans Alders van de ORS op bezoek krijgen, voor een ‘huiskamergesprek’ tussen het geraas door. In december wordt aan de hand van de consultaties én de nieuwe mer door de ORS een advies uitgebracht aan minister Van Nieuwenhuizen over de toekomst van Schiphol na 2020. De ORS is de opvolger van de ‘Alderstafel’. Die was opgericht om omwonenden, onder het mom van inspraak, een oor aan te naaien. Ik ben geen waarzegger, maar ik heb wel zo’n flauw vermoeden hoe het advies van de ORS eruit zal zien: Schiphol mag fors doorgroeien.

De overlegtafel is voor de overheid een handige methode de eigen verantwoordelijkheid te omzeilen en die neer te leggen bij maatschappelijke partners. Dat klinkt goed, ware het niet dat aan de tafels het bedrijfsleven dominant is. Je zag het mooi bij de gezondheidstafels van Paul Blokhuis. De enige tafel waaraan harde afspraken werden gemaakt was de rooktafel, zonder de tabaksfabrikanten. Een Schipholtafel zonder Schiphol zit er voorlopig helaas nog niet in, maar het zou wel enorm schelen.

Wat je zou wensen, is een overheid die grenzen stelt, gewoon aan de kabinetstafel. Die tegen de Schipholbazen zegt: jullie zijn een kankergezwel midden in de Randstad, jullie maken het leven van tienduizenden mensen onleefbaar en burgers voorliegen is jullie tweede natuur. Een half miljoen is de absolute grens, megaboete voor elk vliegtuig erboven. Bovendien gaan we alles in het werk stellen om in Europa belasting op kerosine in te voeren zodat een deel van de milieuschade wordt verhaald op degene die haar veroorzaakt en het is afgelopen met die krankzinnig lage ticketprijzen. Dan zullen we het nog weleens zien, met die ongebreidelde groei van jullie.

Kom er maar eens om, in Den Haag. Daar zijn ze vooral vastberaden en doortastend als het om boerka’s gaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.