Verslaggeverscolumn in Delft

Schimmelhuizen: over het kuchende en moedeloze bestaan in een vochtige woning

Lau woont in een schimmelhuis. Dat ziet er zo uit: zwarte stippen op deurposten, plinten en raamkozijnen, geelbruine vlekken op loslatend behang, donkere strepen langs plafonds, alsof een halve gare met stront heeft lopen smeren. Wanden en vloer voelen klam aan. Ah, één muur oogt smetvrij. En de badkamer valt, op wat schimmel langs tegelranden na, ook niet tegen. Het blijkt gezichtsbedrog; Lau heeft geschilderd en de badkamer is pas met chloor onder handen genomen. Over twee maanden hebben de zwammen zich weer een weg naar de oppervlakte gevreten, voorspelt ze.

Schimmel in de slaapkamer. Beeld Marjon Bolwijn

Waarom gaat ze niet weg? Kom maar eens aan een andere sociale huurwoning. Vijf jaar geleden brandde het huis van Lau en haar zoon af. Deze toen al vochtige en beschimmelde driekamerwoning kregen ze als tijdelijk onderdak toegewezen.

Tijdelijk werd vast. ‘Want asielzoekers hebben voorrang, zei de woningcorporatie.’ De moed is haar in de schoenen gezakt. Alle kamers staan vol opgestapelde dozen en tassen. Kasten komen er niet meer in. Schimmel woekert immers overal en is naast kasten ook dol op kleding en linnengoed.

Bij Lau thuis. Beeld Marjon Bolwijn

Duizenden Nederlanders wonen in huizen vol schimmel. De meest recente onderzoekscijfers (RIVM: ‘ruim een half miljoen’) dateren van zeven jaar geleden. Bewoners krijgen vaak te horen dat het aan hen zelf ligt. Moeten ze maar vaker ventileren om vocht te verjagen.

Moeten ze maar niet zo vaak ventileren, dan wordt het vochtig in huis. Maar, zo zegt de Woonbond, het ligt meestal aan de slechte kwaliteit van de woning. Schimmel houdt van slecht geïsoleerde muren en vloeren, van vochtige plafonds door lekkages, van kieren rond leidingen en verrotte kozijnen.

In Delft trekken de SP en Onafhankelijk Delft al jaren aan de bel. De eerste deed vorig jaar onderzoek in tientallen gemeenten en nagelde tien woningcorporaties aan de ‘schimmelschandpaal’ omdat ze niets of weinig doen om de oorzaken aan te pakken. Om een beeld te krijgen bij de verhalen bezoek ik met Jolanda Gaal van Onafhankelijk Delft vier sociale huurwoningen in haar stad.

Geurende boeddha. Beeld Marjon Bolwijn

De bewoners blijken allemaal, op een hoestende baby van vijf maanden na, hetzelfde attribuut voor het grijpen te hebben: een puffer tegen de benauwdheid. En in elk huis klinken deze woorden ‘Asielzoekers gaan voor.’ Jolanda: ‘Dus zo worden groepen tegen elkaar opgehitst.’

Na Lau bellen we aan bij Ria. In alle vertrekken van haar opgeruimde, gezellige huis vol boeddhabeeldjes, hangt een kaneelwalm. Nadat ze de rottende vensterbank, de schimmels op behang, sponningen en plafonds heeft laten zien, trekt Ria in de woonkamer een brede lade vol flesjes geurolie open. ‘Anders meur je hier de tent uit.’ Al 17 jaar woont ze met haar twee kinderen tussen de schimmel. De beloofde renovatie laat maar op zich wachten.

Schimmel bij Ria. Beeld Marjon Bolwijn

Intussen verft, schuurt en behangt ze er op los om de ‘ranzigheid’ te camoufleren en vervangt ze met regelmaat beschimmelde kleding. Haar geld kan ze wel beter besteden. Van haar krappe arbeidsongeschiktheidsuitkering kan Ria amper de huur en hoge stookkosten betalen. ‘Ik eet alle dagen brood met smeerworst, een keer in de week trek ik een blik soep open.’

Treurigheid troef is het ook vijf kilometer verderop bij Angelique en Piet en hun twee kleine kinderen in hun tweekamerwoning. Piet heeft kanker en is net ontslagen uit het ziekenhuis. De stralende baby ligt lelijk kuchend in zijn ledikant. De ­­

Jolanda Gaal. Beeld Marjon Bolwijn

2-jarige peuter banjert rond met een puffer in de hand. De woonkamer annex keuken is volgebouwd met bedden voor alle gezinsleden, kasten en een box.

Het gezin leeft van de Voedselbank. Van de ‘non-food’-bank heeft Angelique een tweepersoonsmatras gekregen. De vorige zat onder de schimmel. Ze vertelt dat Veilig Thuis is langs geweest omdat de woonomstandigheden voor de kinderen onverantwoord zijn. Vindt maar eens een betere, betaalbare huurwoning.

Tegen de avond bellen we aan bij de vochtige schimmelwoning van Jalermo. De 28-jarige lasser van luchtkanalen – hij kan er zelf ook om grinniken – heeft in de zes jaar dat hij hier woont astma opgelopen en een hoop frustraties bovendien.

Jalermo is strijdlustig. Na jaren klagen en loze lapmiddelen is hij naar de rechter gestapt. De kantonrechter stelde hem in het gelijk en kende huurverlaging toe vanwege achterstallig onderhoud. Geen oplossing, maar het is tenminste iets. De woningcorporatie is in hoger beroep gegaan.

Als ik in de avond thuis op de bank plof, voel ik mijn ijskoude voeten, prikkende neus en opgezwollen keelklieren. Van één dagje schimmelhuizen. Je zou er maar permanent wonen. Ongezond en mensonterend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.