CommentaarSander van Walsum

‘Schaduwlijsten’ met vroege aanmeldingen maken scholen nog ongelijker dan ze al zijn

null Beeld

De school is geen plek om je van de maatschappelijke realiteit af te zonderen.

Enkele decennia geleden was Wittevrouwen een Utrechtse volkswijk. De gelijknamige openbare basisschool was dus een volksschool. Momenteel wordt Wittevrouwen overwegend bevolkt door witte, hogeropgeleide tweeverdieners. De school is navenant meeveranderd. Voor schooldirecteur Jaap Nelissen is dat simpelweg een gegeven. ‘Als jij in een wijk toestaat dat de gemiddelde huizenprijs 7 ton is, kun je raden wat de kleur van de school is’, zei hij in de Volkskrant.

Wat geldt voor de openbare basisschool Wittevrouwen geldt ook voor de zogenoemde zwarte scholen elders in de stad: ze vormen een afspiegeling van de buurt, niet van de stad als geheel. Pogingen om deze feitelijke segregatie te beëindigen, zijn tot dusverre niet erg succesvol geweest. In de Verenigde Staten schreef de wet in de jaren zeventig zelfs voor dat witte scholen minder wit, en zwarte scholen minder zwart moesten worden. Met dit oogmerk werden leerlingen per bus naar scholen aan gene zijde van de sociale en culturele scheidslijn overgebracht. Witte noch zwarte ouders waren echter gediend van deze vorm van ‘social engineering’: om aan het ‘bussysteem’ te ontkomen, vestigden zij privéscholen of trokken zij zich terug in monoculturele (buiten)wijken.

Ook in Nederland, dat minder huiverig is voor overheidssturing dan de VS, zijn de mogelijkheden voor het tegengaan van segregatie in het onderwijs begrensd. Leerlingen uit de buurt genieten voorrang bij de inschrijving op een basisschool – net als de broertjes en zusjes van leerlingen die de betreffende school al bezoeken. Maar buiten deze gegevenheden zouden alle mogelijkheden moeten worden benut om de schoolpopulatie zo gemêleerd mogelijk te maken.

Het gebruik van ‘schaduwlijsten’, waarmee de regel wordt omzeild dat kinderen pas vanaf hun 3de bij een basisschool kunnen worden ingeschreven, is met dat streven fundamenteel in strijd. In navolging van andere grote steden wil Utrecht deze praktijk, waarvan vooral hogeropgeleide ouders profijt hebben, dan ook tegengaan met de invoering van een centrale registratie voor alle basisscholen in de stad. Je kunt erover twisten of de gemeente zich hiermee zou moeten belasten, of dat de scholen zich zelf zouden moeten beijveren voor meer sociale diversiteit. Zolang het principe maar algemeen is aanvaard: dat de school geen plek is om je af te zonderen van maatschappelijke realiteiten.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden