CommentaarCoronacartoons

Satire staat onder Chinese druk in de nieuwe wereldorde

De opwinding bij de Chinezen over cartoons over het coronavirus staat in een geopolitieke context. Als opkomende supermacht aarzelt China niet om Nederland onder te druk te zetten. 

Koning Willem-Alexander ontvang Xu Hong, de ambassadeur van de Volksrepubliek China, Xu Hong.Beeld ANP

De geschiedenis herhaalt zich, eerst als tragedie, dan als farce, zoals Karl Marx zei. In 2005 leidde een spotprent van Mohammed in de Deense krant Jyllands-Posten tot een uitbarsting van geweld in de ­islamitische wereld. Nu heeft de krant een prent getekend waarop de sterren van de Chinese vlag zijn vervangen door coronavirussen, tot woede van de Chinese regering.

In Nederland zijn zulke coronacartoons nog niet gepubliceerd, maar de Chinese ambassadeur in Den Haag waarschuwde de Nederlandse regering alvast. Zij moet de publicatie van zulke prenten voorkomen. Mocht dat niet lukken, dan moet zij in elk geval de verantwoordelijken straffen.

Het is een uiterst curieuze interventie van ambassadeur Xu Hong. Ongetwijfeld weet hij best dat de regering juridisch helemaal niet in staat is om cartoons tegen te houden. De vraag rijst ook waarom het Rijk van het Midden zich zo druk maakt over een bescheiden tekenaar in Jutland.

De Chinese boosheid laat eens te meer zien dat het steeds moeilijker wordt om satire te bedrijven in tijden van globalisering. De getekende vorm is universeel en laat zich daardoor gemakkelijk over de wereld verspreiden. De strekking wordt echter in verschillende landen heel anders ervaren. Wat in Denemarken milde spot is, wordt door de Chinese regering als een vernedering bestempeld.

De opwinding van Hu Xong is een kleine kwestie, maar zij kan niet los worden gezien van een grotere geopolitieke context. De manier waarop hij over de vrijheid van meningsuiting heenwalst en de Nederlandse gevoeligheden daarover totaal negeert, laat zien dat opkomende supermacht China zich steeds assertiever opstelt.

Vorige week nog zei ambassadeur Xu Hong dat de handelsbetrekkingen tussen Nederland en China geschaad worden als Nederland onder Amerikaanse druk een exportvergunning voor de chipsmachine van ASML weigert.

Net als andere westerse landen zag Nederland China als een aantrekkelijke afzetmarkt en een goedkoop productieland. De dagen van onbekommerde handel zijn echter voorbij. Als opkomende supermacht aarzelt China niet om Nederland onder te druk te zetten. Het toont aan dat Nederland, ook in Europees verband, dieper moet nadenken over zijn Chinabeleid. 

Chinese ambassadeur over coronavirus: ‘Landen gebruiken deze ramp als politiek wapen tegen ons’

De Chinese ambassadeur Xu Hong waarschuwt: als hij in de Nederlandse media ‘kwetsende’ spotprenten over het coronavirus ziet, verwacht hij dat de Nederlandse overheid er straf voor uitdeelt. ‘Ik roep alle hoofdredacteuren op om hun normen en waarden te bewaken.’ Zijn boodschap is duidelijk: China zit niet te wachten op kritiek

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden