Saskia de Coster veranderde van uitgever en van mening: 'Een uitgeverij is veel meer dan een doorgeefluik'

Schrijver Saskia de Coster veranderde van mening over het boekenvak.

Saskia de Coster: 'Je kunt ook op andere manieren lezers bereiken.' Beeld Ivo van der Bent / de Volkskrant

Oude opvatting

'Uitgevers zijn inwisselbaar. Zij zijn een schakel in de ketting: de manier om mijn boek bij de lezer te krijgen. Een doorgeefluik, heel simpel. Ik zat als schrijver al vijftien jaar bij Prometheus. Soms kreeg ik aanbiedingen van andere uitgevers, maar ik dacht: ze zijn allemaal van hetzelfde niveau en dezelfde kwaliteit. Het is niet aan mij om de promotie en verkoop in beweging te krijgen. Ik ben degene die het creatieve werk doet, en de uitgever doet de zakelijke kant. Als schrijver wacht je aan de zijlijn wat er met je boek gebeurt. Ik had net als veel auteurs dat gefrustreerde als de uitgeverij weinig publiciteit regelde.

'De mensen van Das Mag, die in 2015 aankondigden hun eigen uitgeverij te beginnen om zo het boekenvak te veranderen, vond ik zelfverklaarde hippe jongetjes die kleinschalig literair sterke boeken wilden uitgeven maar vooral wilden pingpongen en quizzen met hun auteurs. Een schattige jeugdbeweging maar niets om serieus te nemen.'

Het kantelpunt

'In 2013, rond de publicatie van mijn roman Wij en Ik, had ik een project opgezet waarbij elke dag een bladzijde uit het 397 pagina's tellende boek werd voorgelezen door bekende en minder bekende mensen. Dat filmde ik en zette ik online. Zo verspreidde het boek zich. Uiteindelijk zijn er 50 duizend exemplaren van verkocht. Dit project opende mij de ogen: je kunt ook op andere manieren lezers bereiken.

'Ik zag dat er ook in het buitenland met promotie werd geëxperimenteerd. Het Amerikaanse publicatieforum Lenny, waar Lena Dunham aan verbonden is, vond ik interessant omdat het uitgaat van het idee dat je groepen mensen met een gedeelde visie moet zien te bereiken. Lenny promoot zijn publicaties voornamelijk online.

Zo besloot ik in 2017 over te stappen naar Das Mag vanwege hun eigentijdse manier van lezers bereiken. Zij gaan heel gericht op zoek naar potentiële lezers van één bepaalde auteur en proberen die via alle online en offline kanalen te bereiken. Ze zetten een radiozender op om over boeken te praten. Ze gaan een samenwerking aan met een platenlabel als Charlotte Mutsaers wil zingen bij haar nieuwe boek. Ze overhandigen het boek van Valeria Luiselli over migranten aan ministers. Voor ieder boek denken ze een geschikte strategie uit om het onder de aandacht te brengen.'

Nieuwe opvatting

'Een uitgeverij is niet alleen een doorgeefluik. Ze moet bedenken voor welk publiek een nieuw boek geschikt is. Als auteur moet je actief meedenken. In de traditionele uitgeverswereld lijkt het zo te gaan: een schot hagel schieten en maar zien welk boek aanslaat.

'Via sociale media kun je doelgericht lezers bereiken. Maar bij traditionele uitgeverijen is de sfeer: 'Help, we moeten aan Facebook doen'. En dan worden er vervolgens peperdure boektrailers gemaakt. Alles wordt door dezelfde gehaktmolen gehaald. Bij Das Mag is creatieve begeleiding en betrokkenheid het allerbelangrijkste. Het is niet zo van: het is bijna Boekenweek dus we gaan het manuscript snel uitbrengen, we plakken er een voorkant op en ploffen het op de markt.

'Das Mag is misschien een underdog in het boekenvak maar ze weten wel de grote uitgeverijen onder druk te zetten. Net zoals Lebowski, een uitgeverij die ook sterk is in het eigentijds neerzetten van hun boeken.

'Vergelijk het met natuurwinkels. Vroeger vond ik dat hippies die stoffige groente en zelfgebakken brood verkopen. Maar nu zie je dat grote supermarktketens door de natuurwinkels gedwongen worden biologische producten op te nemen in hun assortiment. Je moet andersoortige uitgeverijen dus ook serieus nemen.'

Het effect

'Mijn houding is veranderd van passief afwachten naar actief zelf meedenken. Ik voel me opener, creatiever en bevrijd. Ik kijk nu kritischer naar organisaties en ingesleten gewoonten. Zo vind ik het ook belangrijk dat Das Mag veel vrouwelijke auteurs op stal heeft. Vroeger was het vanzelfsprekend dat voornamelijk mannen alle kansen kregen om boeken te publiceren en daar literaire erkenning mee te oogsten terwijl vrouwen van oudsher de grootste lezersgroep zijn. Dat alles wordt nu terecht bevraagd en gelukkig bijgesteld.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden