Opinie Ouderdag

Saskia De Coster pleit voor een ‘niet-biologische-ouderdag’

De groeiende groep niet-­biologische ouders mag ook wel in het zonnetje gezet worden. 11 mei doen?

Kinderen in een zogenaamd ‘samengesteld gezin’. Beeld Katja Poelwijk

Zondag moederdag. En vandaar even tellen: met hoe­velen zijn ze nu precies, de mama’s? En de papa’s? De ouders? Onlangs verscheen mijn roman Nachtouders, over de weg naar het niet-biologische ouderschap. Mijn lichaam is geen 9 maanden opbouwend, uitputtend en tot slot puffend aan de slag geweest uit bijna niets een kindje te maken. Geen spatje dna heb ik overgedragen. Mijn zoontje lijkt voor geen meter op mij en zelfs als ik mijn haar blondeer, zullen wij nog altijd evenveel van elkaar verschillen als Bert en Ernie. Toch voel ik me elke dag zijn mama.

De afgelopen tijd heb ik zoveel verhalen mogen ontvangen, van betrokken, zoekende, trotse, botsende ouders, ouders van trial en error, ouders van goede bedoelingen, nachtouders, volwassenen die uit hun slaap gehouden worden door verloren knuffels, uncoole sneakers, broze tienerharten en uitgaansuren omdat er een kind in hun leven rondloopt. Een paar zaken vielen me op. Die ouders zijn van allerlei pluimage. En een aanzienlijk deel heeft geen bloedband met het kind voor wie ze voor zorgen. De niet-biologische ouders zijn adoptie-ouders, stiefvaders, pleegzorgers, surrogaatouders, meemoeders, pluspapa’s, nieuwsamengesteldgezinouders, gay ouders, parttime ouders, zorgers en snoetenpoetsers waar nog geen hippe naam voor is ontworpen. Een steeds grotere groep van niet-biologische ouders kiest ervoor hun kamers, dagen en hun Netflix te delen met een kind dat geen appel van de boom is waaraan ze zelf groeiden, maar wel voor iedere val willen behoeden. Dat soort ouderschap ontstaat via donatie, adoptie, pleegzorg, vaak ook via een nieuwe relatie waar de partner al een ouderrol heeft.

‘Ik vind jou de liefste papa, hoorde ik een 4-jarig meisje op de fiets tegen haar stiefvader zeggen en ze tokkelde met haar handjes op zijn rug om haar woorden kracht bij te zetten. Niemand had haar iets gevraagd, het ging van haar uit. Zoals ­iedere vorm van ouderschap vanuit het kind moet beginnen. Ouderschap is geen handtekening op overheidspapier, van de juiste stempels voorzien. Geen titel die je automatisch voorrechten en kortingen geeft. Ouder-zijn moet je verdienen, elke dag, ieder samenzijn, ieder telefoontje opnieuw, in welke constellatie je ook zit. Gelukkig zijn kinderen eindeloos gul met het aantal kansen dat ze je geven.

Het is eigenlijk niet ingewikkeld, als je het los van alle juridische en andere kaders bekijkt. Wie is je ouder, je mama of papa of hoeheethet? Een vriendin van me zei het treffend: het is degene die je billen afveegt als je het zelf nog niet kan, die je rondspattende puberhormonen verduurt en je zonder vragen troost wanneer je als volwassene tegen muren oploopt.

‘Ik vind jou de liefste, papa’, herhaalde dat 4-jarige meisje tegen haar stiefvader, die zich in het zweet trapte. Er bungelde een roze, veel te grote schooltas aan het stuur. Zij noemde hem niet ‘stiefpapa’. Stief, pleeg, plus, mee, extra, namen zijn soms zo onvolkomen. Alsof er iets ontbreekt, onecht is, gecompenseerd of getolereerd moet worden. Zeker, het niet-biologische ouderschap wijkt op sommige punten af van het biologische en dan nog is ieder geval particulier. Dat het ouderschap tout court niet alle dagen dolle pret is, zal iedere ouder, biologisch of niet, kunnen bevestigen. Maar zoals een man me mailde: ‘Biologie maakt je geen ouder zoals ‘gebrek’ aan biologie je ook geen niet-ouder maakt. Ouder word je. Door er te zijn. … Fuck biologie en leve parentologie.’

Het is tijd voor een positief geluid. Moederdag was de dag van Maria, de oppermoeder die via ondoorgrondelijke wegen een kind kreeg. Als we één dag voor de officiële moederdag de niet-biologische ouders en zorgers verenigen en een stem geven? Laten we gedurende 24 uur de niet-biologische ouder even zichtbaar maken, op een dag die niet met een eisenpakket of een trommel vol verzuchtingen komt. Ouders staan immers niet ­tegenover elkaar. Dus 11 mei: de dag van de niet-biologische ouder. 

Saskia De Coster is schrijver van de net verschenen roman Nachtouders.

Lees in dit interview met Saskia De Coster over haar boek, ouderschap en haar leven. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.