Opinie

Sarah Sluimer: Op sociale media is er geen filter tussen jou en je behoefte tot aandacht

Prikkelende opinies op een dag dat u er tijd voor heeft: de Volkskrant presenteert elke zondag twee bijdragen van een vaste club van acht auteurs. Later vandaag historicus Geerten Waling, nu eerst schrijver Sarah Sluimer.

Modellen kijken op hun smartphone in de kleedkamer bij de presentatie van de Lente/Zomer-collectie van Christian Dior in Tokio, 19 april. Beeld epa

Iedereen met een actief Facebook- of Twitteraccount heeft de afgelopen jaren net zo lang geboetseerd tot zijn of haar internetpersonage lekker voelt. Je moet wel, die continue communicatie door middel van lettertjes vereist maskers die goed zitten en weerslag vinden bij de hongerige groep die jouw aanwezigheid moet belonen.

Daarbij kunnen we grofweg een paar categorieën onderscheiden: de ironische mens, de cynici en de emotiekickers.

Cynische humor en soms ook ironie zijn, wanneer continu toegepast, vermoeiend. Nu is er natuurlijk een groot verschil tussen die twee, waarbij ironie de droge collega is die nooit een stapje extra doet en van wie je nog steeds niet weet of hij 's avonds met zijn hoofd in zijn kussen gedrukt schreeuwt om zijn gestorven labradoodle.

Cynisme daarentegen komt voor bij degenen die denken dat alles uiteindelijk kapot gaat en nog erger: al lang gebroken is.

Emotiekicker

Tegenover al dat komische tot nare poseren staat de emotiekicker.
Laten we vooropstellen: er is niets mis met gevoelig zijn. Liever iemand die huilt om pijn, angsten en demonen dan iemand die alle emoties in een star alterego propt. En toch zijn de emotiekickers wat mij betreft het ergerlijkst. Ik weet dat dit zo ongeveer het equivalent is van poepen in de kerk, maar de afkeer die pathetisch geschreven oproepen of ervaringen bij mij oproepen is door vrijwel niets te ervaren.

Ik heb het niet over degenen die een tragisch verlies willen bespreken, of hun vrienden mededelen dat ze ziek zijn. Ook gebeurtenissen die relevant zijn binnen een breder perspectief, zoals seksisme op de werkvloer of racisme in de supermarkt, horen tot die categorie. Ik heb het over de trend door middel van geforceerd slachtoffergedrag, larmoyante politiek rondom het individu of zogenaamd bescheiden beschrijvingen van het eigen nobele gedrag kritiekloze bewondering op te eisen.

Wat voorbeelden: een vrouw die gebroken is omdat een man naast haar in de trein wijdbeens zat. Een man die andere mannen oproept respect te hebben voor vrouwen, omdat het zulke sterke en geweldige wezens zijn. Een vrouw die een brief voor haar werkster, waarin ze haar uitlegt dat ze zich geneert voor het gegeven dat ze het huishouden uitbesteedt aan zo'n schitterend persoon, op Twitter plaatst.

Bijsmaakje

Al die zaken zijn op zich niet verwerpelijk. Het nare bijsmaakje zit 'm in het gegeven dat degene die besluit dit soort gevoeligheden te delen weet dat er een onmiddellijke performance ontstaat die reacties vereist. Een vriend bellen om te vertellen wat je overkomen is of wat je denkt, geeft een directe vorm van aandacht die waarachtig is.

Een stoet aan commentaren die uiteenlopen van 'wat ben je toch een prachtig mens' tot aan 'alleen maar liefde voor jou'. Ik geloof best dat een anoniem iemand met een opbeurend woord je dag kan helen. Ik geloof dat je vrienden kan maken via Twitter. Ik geloof ook dat een middel tegen hardheid kwetsbaarheid kan zijn. Ik geloof zelfs dat een kitscherig tekstje vaak geschreven wordt door iemand die zich ten volle realiseert wat hij doet, maar gewoon wat waardering nodig heeft. Daar is niet zoveel mis mee: we manipuleren allemaal.

Maar die emotiepolitiek wringt zich door social media heen als een slang door de bosjes en heeft als gevaarlijk bijeffect dat niets meer gesorteerd wordt. Als overstromende vaten gaan sommige mensen dagelijks tekeer, niets wordt binnen gehouden, niets wordt getransformeerd tot iets groters. Op social media is er geen verstandige filter tussen jou en je behoefte tot aandacht.

En uiteindelijk is het jij en je telefoon. Een ding van glas en plastic. En niemand die je met zachte ogen aankijkt en je door die intimiteit kan toespreken dat het allemaal wel mee valt. We hebben meer relativering nodig. En meer strenge vrienden.

Sarah Sluimer (1985) is schrijver, interviewer en van oorsprong dramaturg. Ze werkt aan haar romandebuut bij Atlas/Contact en schrijft voor verschillende media waaronder De Correspondent. Ze staat graag op een podium. De columnbundel die ze met haar vriend Willem Bosch schreef over hun eerste jaar als ouders (Ontaarde Ouders, Lebowski Publishers) is net uitgekomen. Het komende jaar werkt ze onder meer aan een pamflet over feminisme.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.