Opinie

Sander Dekker, geef scholen experimenteerruimte

Sta ook regelvrijheid toe aan scholen die wel moderniseren, maar het predicaat 'excellent' niet hebben.

Beeld ANP

Het lijkt hem menens. De staatssecretaris van Onderwijs daagt Nederland uit om met voorstellen te komen voor een vernieuwd curriculum en nieuwe kern- en examendoelen. In november gaf hij met #onderwijs2032 het startschot voor een landelijke discussie over de onderwijsinhoud in het primair en voortgezet onderwijs.

Rond diezelfde tijd kondigde hij het experiment Regelluwe scholen aan. Scholen met het predicaat 'excellent' krijgen zo meer ruimte om hun onderwijs op een eigen manier te organiseren.

Heel verstandig dat hij zijn oproep tot een landelijke discussie verbindt met een verruiming van de experimentenwet, maar door die verruiming te koppelen aan het predicaat 'excellent' sluit hij scholen die echt wat te melden hebben over de modernisering van het onderwijs uit. Dat is een gemiste kans van jewelste.

Grenzen van wet- en regelgeving

Want er is een toenemend aantal scholen dat nu reeds werk maakt van dat nieuwe onderwijs. Dat zijn scholen die de ideeënfase allang voorbij zijn. Maar niet het predicaat 'excellent' hebben, of dat niet willen, en daarom regelvrije ruimte kunnen vergeten. Terwijl juist op die scholen nieuwe kennis wordt ontwikkeld over het onderwijs van de toekomst.

Die scholen verrichten noeste en moedige arbeid door met behoud van de basiskwaliteit het hele systeem op de kop te zetten en lopen daarbij aan tegen de grenzen van wet- en regelgeving. Ze doen dit vanuit de overtuiging dat het zo vertrouwde fenomeen school ons veel heeft gebracht, maar in deze tijd niet meer voldoet.

Ze onderzoeken samen met leraren, leerlingen, ouders, bedrijven, inspectie en universiteiten wat kinderen nu moeten leren om straks verantwoordelijkheid te kunnen dragen voor zichzelf en de omgeving en brengen dat meteen in praktijk. En dat is geen half werk, want met wat extra iPads of een mooie prelude op de 21st century skills kom je er niet.

Jan Fasen is directievoorzitter Mundium College in Roermond en bedenker van Agora. Beeld .

Kwaliteit

Agora in Roermond is zo'n voorbeeld. We hebben er geen klassen, geen lesrooster, geen proefwerken, geen vaststaand curriculum, geen scheiding tussen vmbo- en havo/vwo-leerlingen. Wat we wel hebben, zijn leerlingen die willen leren en die samen met hun ouders besloten hebben ook volgend schooljaar verder te gaan op Agora.

Die leerlingen en ouders geven we een diplomagarantie, maar de weg naar dat diploma lijkt in niets op wat we gewend zijn. Een diploma definieer ik als een door de wet erkend document dat de leerling toegang verschaft tot een vervolgopleiding. Daarmee laat ik volledig open hoe dat document verkregen wordt.

Kwaliteit schrijven we met hoofdletters op Agora. We ontwikkelen een eigen kwaliteitssysteem dat op elk moment van de dag inzicht geeft in wat een leerling op welke niveau geleerd heeft en hoe zich dat verhoudt tot de te behalen kern- en examendoelen. We volgen de leerlingen op de voet en er moet resultaat geboekt worden.

Waar ik onherroepelijk tegenaan loop is de wet- en regelgeving met betrekking tot de onderwijstijd. Evenmin kan ik de inspectie nog voorzien van de benodigde gegevens voor het samenstellen van de kwaliteitskaart. De verplichte profiel- en sectorkeuze en het daaraan gekoppelde Programma van Toetsing en Afsluiting is eveneens verre van Agoriaans.

Onlangs zijn ambtenaren van het ministerie bij ons op bezoek geweest om over deze barrières te praten in onze vurige hoop dat we toch een experimentenstatus konden bemachtigen. Maar het ziet er somber uit. En daarmee ziet het er somber uit voor de echte modernisering van onderwijs van onderop.

Sander Dekker, geef ons experimenteerruimte! Heb er vertrouwen in dat we uiterst zorgvuldig met die ruimte omgaan. Als het helpt kom ik iedere week vanuit Limburg naar Den Haag om daar in alle openheid verantwoording over af te leggen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden