Op het tweede gezicht Matteo Salvini

Salvini wordt de Italiaanse Trump genoemd, maar dat is niet fair, voor Trump

Olaf Tempelman legt Bekende Buitenlanders op de sofa. Deze week: Matteo Salvini wordt de Italiaanse Trump genoemd, en dat is niet fair, voor Trump.

Beeld Javier Muñoz

Als je iets nooit moet onderschatten, is het het manipulatieve effect van kleding. Hoogleraar oosterse religies Paul van der Velde zag lucide mensen veranderen in onderdanige wezens omdat er iemand in een boeddhistische pij acte de présence gaf. Joris Luyendijk liet op tv een keer zien dat ceo’s die hun dure pakken moeten uitdoen meer aan aanzien inboeten dan schildpadden die ’s ochtends vergeten hun schild om te doen. De Nederlandse regering liep vorige week in informele zomerkleding rond in Oisterwijk, en voorbijgangers dachten dat er een reünie aan de gang was van de volleybalvereniging Udenhout.

Matteo Salvini heeft met hulp van een verkleedkist al bijna 40 procent van de Italiaanse kiezers wijsgemaakt dat alleen hij Italië kan redden. Dit soms moeilijk opvoedbare land kende 65 regeringen in 73 jaar. Aan ‘de politicus’ in zijn conventionele verschijningsvorm kleven daar adjectieven als corrupt, doortrapt en verrot. Je moet een extra doortrapt politicus zijn om te bedenken dat je in zo’n land kiezers trekt door je te hullen in kleren van ‘goede’ en ‘onbesmette’ beroepsgroepen, van mensen die wél excelleren in moed en daadkracht, die zich altijd inzetten voor gewone Italianen. De brandweer! Die blust de gevaarlijkste branden. De ordetroepen! Die houden het gevaarlijkste tuig op afstand. De politie! Die treedt op tegen de gevaarlijkste Afrikanen, als verrotte linkse kongsi’s die moedige agenten niet hinderen.

Nu is de Italiaanse laars behalve de biotoop van de renaissance ook die van de politieke sluwheid. Het is moeilijk voorstelbaar dat geen enkele politicus voor Salvini ooit bedacht: als ik een brandweeruniform aantrek, straalt de moed van de brandweer ook op mij af. Het probleem van politici van vroeger was dat zij afhankelijk waren van media van vroeger. Zij konden niet wat Salvini uitmuntend kan: zichzelf regisseren op sociale media. Als archaïsche tv-journaals weigeren te laten zien hoe jij in brandweerpak voor Italië knokt, laat je dat gewoon zelf zien. Drieënhalf miljoen Italianen zijn al Facebookvrienden met Salvini. Zijn beste brandweerfilmpjes trokken kijkersaantallen in de acht cijfers. Gaat een filmpje viral dan is het nieuws en moeten traditionele media er ook over berichten.

Salvini wordt de Italiaanse Trump genoemd, maar dat is niet fair, voor Trump. Je kunt bezwaren hebben tegen de president van de VS, maar je kunt hem niet verwijten dat hij zich vermomt, listig en berekenend opereert en dingen doordenkt. Leuk of niet: Trump is minstens zo erg zichzelf als een verongelijkte kleuter dat is.

Salvini is wel listig. Hij bekwaamde zich als jonge host van Lega’s radiostation Padania in de kunst van het spelen met verongelijktheid. Het bleek de beste cursus politieke oplichterij van heel Italië. Luisteraars die Salvini belden voelden zich door politici opgelicht als door tweedehandsautohandelaren. Ze riepen: ‘Ik kocht gisteren een glanzende Alfa en nu komt er al rook onder de motorkap vandaan!’ Salvini liet ze uithuilen en zei dan: ‘Stem Lega en ik kom persoonlijk een Lega-motor in uw Alfa zetten, die niet kapot kan.’ 

Sinds Salvini aantrad als vicepremier is de Italiaanse economie verder in het slop geraakt. Flink wat migranten zijn niet vertrokken, maar in de illegaliteit beland. Zijn list om premier te worden is voorlopig mislukt. Reken maar dat hij als politiepremier op Facebook op migranten blijft jagen. Als brandweerpremier kan hij de Europese Commissie natspuiten. Maar als 40 procent van de kiezers daarvan geen profijt heeft, moet iemand een andere list verzinnen.

Meer Op het tweede gezicht

Vorige week besteedde Op het tweede gezicht aandacht aan Ursula von der Leyen, de eerste vrouw die de Europese Commissie gaat leiden en het niet makkelijk zal krijgen met het Italië van de hoge schulden en de verklede politici. Gelukkig heeft zij ervaring met soms lastige kinderen.

De Britse premier Boris Johnson, de Opper-Brexiteer die zijn parlement deze week het soort poets bakte waarin old boys van het Eton College bekwaam zijn, lag ook al op de sofa. Tijdens de sessie werd ontdekt dat de Brexit voor hem vooral een bron van vertier is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden