Opinie Werkdruk

Rust op het werk is hard nodig

Financiële handelaren worden tijdens hun werkzaamheden gemasseerd door een masseur. Beeld Marcel van den Bergh

In de Volkskrant van 11 april wordt verwezen naar de recente Nationale Enqûete Arbeidsomstandigheden (NEA) van TNO en CBS onder ruim zestigduizend werknemers. Geconstateerd werd dat ‘emotionele uitputting door werk steeds meer blijkt toe te nemen’. Daardoor ‘zit 17 procent van hen in de gevarenzone’ van een dreigende burn-out. De vragenlijst over vermoeidheid en emotionele uitputting is veelzeggend. Regelmatig voelt men zich uitgeput, ‘ziet op’ tegen het werk en/of is ‘leeg’ aan het eind van de dag. Boosdoener: ‘de alom aanwezige digitale communicatiemiddelen’ genoemd.

Ict speelt zeker een rol door de druk steeds ‘connected’ te zijn, maar belangrijker is om in te gaan op de relatie arbeidstijd-vrije tijd-hersteltijd. Vooral de laatste is van belang: de tijd die nodig is om bij te komen van inspanningen zowel binnen als buiten arbeidstijd. Een eenvoudig voorbeeld is dat in een bedrijf, ondanks ict, gebruik werd gemaakt van een ‘planbord’. Dat werd niet zozeer gebruikt voor planning, maar als een verzamelpunt van werknemers en staf om gegevens en ervaringen uit te wisselen: een plek om even ‘eruit’ te zijn.

Of neem de oude constructie­tekenaar, die inspannende handelingen afwisselde met arceren. Iedereen wil af en toe ‘arceren’. Dat lukt steeds minder, zo maakt het NEA-onderzoek duidelijk: de mogelijkheden tot herstel tijdens het werk worden door intensivering van de arbeid verder uitbesteed aan de vrije tijd. Illustratief is dat iemand op vakantie gaat, maar ‘de vakantie wil maar niet komen de eerste dagen’. De arbeidsvrije tijd wordt zo uitgehold en men raakt ‘bekneld’ in de driehoek vermoeidheid-stress-emotionele uitputting, op termijn leidend tot burn-out. Uit ander onderzoek blijkt dat de leeftijd waarop men een burn-out krijgt, is gezakt van zo’n 50 jaar naar 35. Reden om meer aandacht te schenken aan die hersteltijd, en de relatie mens en organisatie én hoe deze doordringt in de privésfeer. We moeten weer meer (kunnen) arceren.

Wout Buitelaar, hoogleraar-fellow Amsterdam Business School/UvA, Rotterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden