Opinie

Rondvraag: hoe houdbaar is het advies Ons Onderwijs 2032?

De kritiek op het Platform Onderwijs2032, dat onder leiding van Paul Schnabel het basis - en middelbaar onderwijs grondig wil vernieuwen, zwelt aan. Hoe houdbaar is het advies Ons Onderwijs 2032 nog?

Paul Schnabel (voorzitter Platform Onderwijs 2032):

'Over de vraag hoe houdbaar het advies is, gaat de staatssecretaris. Het kabinet heeft zich in ieder geval samen met de VO - en PO-Raad achter het rapport Ons Onderwijs 2032 gesteld. Ik verbaas me eerlijk gezegd nogal over de brief die de VSNU, de MBO-Raad en de Vereniging Hogescholen naar minister Bussemaker en staatssecretaris Dekker hebben gestuurd. Ik dacht dat we als commissie onze plannen netjes hadden uitgelegd. Wij zeggen heel duidelijk: Engels en wiskunde zijn noodzakelijk voor het volgen van vervolgonderwijs, daarom zitten die vakken naast Nederlands, Digitale Vaardigheden en Burgerschapsvorming in het kerncurriculum. Engels is dè wereldtaal; belangrijk voor leerlingen die naar de universiteit willen, maar evengoed voor toekomstige loodgieters en cateraars. Het belang van Digitale Vaardigheden behoeft volgens mij geen toelichting in de eenentwintigste eeuw. Ons advies is toch precies wat het hoger onderwijs en het MBO eisen?

Dat geschiedenis zou gaan verdwijnen, is echt een misverstand. Geschiedenis verdwijnt helemaal niet. Het wordt opgenomen in het vakgebied Mens & Maatschappij, dat een verplicht onderdeel is van het kerncurriculum. Het wordt minder belangrijk om jaartalletjes te weten; we richten ons meer op het leren van de samenhang tussen bepaalde gebeurtenissen. Het is een brede aanpak; aan de hand van de geschiedenis van de kolonisatie en dekolonisatie kun je bijvoorbeeld ook veel leren over economie en handel. Wie meer geschiedenis wil, kan dat als keuzevak kiezen. Geschiedenis is geen verplichting meer, nee, maar aan alle journalisten en critici die mij de vraag voorleggen of dat niet kwalijk is, vraag ik wanneer Willem de Derde regeerde. En Willem de Tweede? U weet het niet? Mijn ervaring leert me dat wanneer je iets niet nodig hebt, je het vergeet. Bovendien kun je zulke feitjes tegenwoordig eenvoudig opzoeken op het internet.

We hebben geen representatieve enquête gehouden in het onderwijsveld, maar duizenden leerlingen, docenten en schoolleiders hebben actief meegedacht. Natuurlijk is er kritiek, maar in het algemeen hoor ik dat mensen in het onderwijsveld blij zijn met het advies. 'Dit gaat echt over ons vak', zeggen zij.'

Paul Schnabel. Beeld anp

Jasper Rijpma (docent geschiedenis, Leraar van het Jaar 2014):

'De brief van de VSNU, Vereniging Hogescholen en de MBO-raad is een zorgwekkend signaal. De afgelopen weken is er veel kritiek geweest op de inhoud van het advies van de Commissie Schnabel. De Stichting Beter Onderwijs Nederland (BON) houdt een actieve tegen-campagne, maar er is ook een grote groep leraren die de plannen van Schnabel als een kans zien. Een kans om stil te staan bij wat we echt belangrijk vinden in het curriculum en een kans om meer zeggenschap te krijgen over onze professionalisering. Op social media wordt veel op de man gespeeld en de sfeer is gepolariseerd. Om het advies van de Commissie Schnabel houdbaar te houden, is wel meer draagvlak nodig. Een groot deel van de beroepsgroep voelt zich niet geraadpleegd. Er is in het voortraject met weinig mensen uit het veld veel gesproken. Daarnaast is in de plannen een cruciale rol voor de leraar weggelegd; hij wordt medeontwerper van de kennisdomeinen. Dat is een bijzondere kans voor leraren, maar alleen realistisch als er eerst iets aan de hoge werkdruk en overvolle klassen wordt gedaan.'

Jasper Rijpma

Simone Kukenheim (onderwijswethouder Amsterdam):

'Ik vind het op zich mooi dat persoonlijke ontwikkeling en burgerschapsvorming centraal staan in het advies van de Commissie Schnabel. Wat ik dan wel heel schrijnend vind, is dat deze onderwijsvisie haaks staat op de geplande bezuinigingen van in totaal honderd miljoen euro op voorzieningen voor achterstandsleerlingen in de grote steden. Straks hebben we prachtige scholen, maar komen de meest kwetsbare kinderen er niet aan toe om de 21th century skills te leren omdat ze de basale vaardigheden nog niet beheersen.'

Simone Kukenheim.

Sander Dekker (staatssecretaris onderwijs):

'Het advies van de Commissie Schnabel is prima houdbaar. De discussie van de afgelopen weken is me niet ontgaan, maar kritiek is er altijd wanneer je een serieuze curriculumverandering wilt doorvoeren. We gaan nu de fase in waar de rol van leraren eerder groter dan kleiner wordt. Zij zullen samen met curriculumexperts aan de gang gaan om het advies van de Commissie Schnabel uit te werken. Kritiek dat er onvoldoende ruggespraak met het onderwijsveld is geweest, is volledig onterecht. Natuurlijk kun je niet met tweehonderdduizend leraren praten, maar iedereen heeft voldoende kans gehad om zijn zegje te doen. Het kabinet heeft de afgelopen jaren veel extra geld voor de professionalisering van de leraar uitgetrokken. Zij hebben veertig uur per jaar extra tijd gekregen; dat is wat mij betreft voldoende om hun rol als medeontwerper van het curriculum te kunnen vormgeven. Critici doen alsof alles al in kannen en kruiken is, maar feitelijk staan we op een tweesprong; het advies van de Commissie Schnabel moet nog vorm krijgen.'

Sander Dekker. Beeld anp

Ton van Haperen (docent, lerarenopleider en publicist):

'Volkomen kansloos. Dit is een mislukte operatie, en dat is voor een groot deel aan staatssecretaris Dekker te danken. Het is waar dat het curriculum na de onderwijsvernieuwingen in de jaren negentig onsamenhangend is geworden. Een goed idee om dat aan te pakken, maar de wijze waarop de commissie Schnabel te werk is gegaan, is verkeerd. Het is gegaan zoals het altijd gaat. Het onderwijskundig-bestuurlijk complex, waar ook de VO- en PO-Raad deel vanuit maken, heeft in besloten kring met Dekker besloten wat ze wilden, en is pas daarna op zoek gegaan naar draagvlak. Tja, dat levert het tegengestelde op.

Met de kernvakken is - behalve dat geschiedenis ontbreekt- niet zoveel mis, maar wat kennisdomeinen precies zijn, snapt niemand. Dat leraren zelf een groot deel van het curriculum moeten gaan ontwikkelen, is absurd. Het wordt een dolle boel als alle docenten in Nederland zelf gaan bedenken wat nodig is. Het eigentijdse sausje van persoonlijke ontwikkeling, is mij een brug te ver. Wat voor personen wil je van kinderen maken? Hoe zie je dat voor je? Als het zo doorgaat, wordt het niets met het Nederlandse onderwijs, terwijl verandering juist hard nodig is.'

Ton van Haperen.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.